Het Groot Dictee der Nederlandse Taal

Winnaars: Thérèse Major (links) en Dirkje Scholten (rechts)

Emmen, 15 december 2018. In Nederland zijn er 21 plaatsen waar met het Groot Dictee wordt meegeschreven in openbare bibliotheken. Emmen is de enige plaats in Drenthe waar die mogelijkheid wordt geboden aan wie maar wil. Zeven helden willen dat wel. De bibliotheek biedt een zaaltje aan met een uitstekende radio- en t.v.-verbinding. De landelijke uitzending met dicteevoorlezer Philip Freriks en dicteeschrijver Wim Daniëls wordt gestreamd. Juryvoorzitter Klaas van der Meulen, die de tekst vooraf heeft kunnen bestuderen, stelt de deelnemers gerust. “Dit gaat een revolutionaire aflevering worden,” stelt hij met enige overdrijving vast, “jullie verlaten dit pand straks met een goed gevoel.” Daniëls heeft deze week bij Pauw aangekondigd dat hij een trendbreuk gaat veroorzaken: weg met de pedanterie van de moeilijke woorden en op naar een gewoon dictee. Maakten de winnaars tot dit jaar gemakkelijk 7, 8 of 9 fouten, nu is het teruggebracht tot een schamele twee. Landelijk winnaar is Pieter van Diepen. Bij de nabespreking wordt duidelijk dat de vraag of woorden al dan niet aaneen worden geschreven (lente-uitjes naast coderoodwaarschuwingen, hiernaartoe naast gaan ervan uit) een lastige lastig blijft.  In Emmen zijn er

Jongste deelnemers: Babette Hilbrands en Chanel Menzen

twee deelnemers met slechts 12 fouten: Thérèse Major en Dirkje Scholten. Na een shoot-out wint Thérèse Major. Ter vergelijking: beiden maken vijf fouten minder dan Volkskrantredacteur Jean Pierre Geelen die zich 17 keer vergiste. Opvallend is dat er in Emmen twee jongeren meedoen: Babette Hilbrands (16) en Chanel Menzen (20). Ik durf te wedden dat het aantal deelnemers in Emmen volgend jaar zal zijn verdubbeld.

 

 

De dicteetekst: Een klimaatmaat

1
2018 is nog niet ten einde, maar gaat, wat er tot eind december ook gebeurt, sowieso diverse weerrecords breken.

2
Er was deze zomer een hittegolf die lokaal naar verluidt 29 dagen aanhield, een on-Nederlandse toestand, en in juni werd ’s nachts op de Veluwse vliegbasis Deelen, vlak bij Arnhem, een nachtrecord gemeten van 24,4 graden Celsius; zo’n temperatuur houdt je wakker, was de veelgehoorde klacht.

3
Uit de meteorologische trukendoos kwamen in juli tezamen circa 314 zonuren tevoorschijn, waartegenover een schamele 10 millimeter neerslag stond; de minuscule aardappels van dit jaar zijn er de wrange souvenirtjes van.

 

4
Sommigen ervaren de toegenomen warmte als een cadeautje, en gaan ervan uit dat er te zijner tijd met Kerstmis al krokussen en lente-uitjes zullen zijn en dat carnaval enigszins subtropisch wordt.

 

5
Anderen voorzien een flinke toename van het aantal coderoodwaarschuwingen, waarvan de betekenis meestal is: hoed u voor het weer; ze vrezen voor een klimaatdebacle, een sterk vergrote kans op catastrofes, met bijvoorbeeld tekortschietende dijken als het langdurig gehoosd heeft.

 

6
Een ongeruste weerhobbyist heeft onlangs op een A4’tje voor me uitgetekend, en ik geloof niet dat het nattevingerwerk was, wat er van de polen over zal blijven als de opwarming van de aarde doorgaat; en met die polen bedoelde hij niet de Polen die velen van ons kennen van hun schilder- en stukadoorwerk.

 

7
Iets van het Middellandse Zeeklimaat mag wat mij betreft gerust hiernaartoe komen, maar ik hoop toch ook nog weleens ‘It giet oan’ vanuit Friesland te mogen horen, waar ze naast het skûtsjesilen en het fierljeppen graag ook de Elfstedentocht in ere willen houden.

8
We lijken nochtans alleen nog ooit en masse naar Leeuwarden te kunnen afreizen voor het alom geprezen natuurijsfestijn als we beseffen dat het klimaat, in dit specifieke geval Koning Winter, ons alleen ter wille kan zijn als wij van onze kant het klimaat tegemoetkomen door een goede maat van het klimaat te worden, een klimaatmaat.