Valencia, la ciudad de la luz

Het is 17.00 uur maandagmiddag zeven oktober 2019. De voordelen van een extra taal leren worden breed uitgemeten op straat. Een paar honderd mensen zitten stil te luisteren. Een TedTalk houdt voorbijgangers op de banken. Voertalen zijn Engels en Spaans. Behalve dat een extra taal de communicatie in stand kan houden en verbeteren, houdt het ook Alzheimer op afstand. Locatie is de wijk El Carmen. Hier is ook het mooie Centre del Carme, een cultuurpaleisje in een voormalig klooster. Dit museum bewijst dat bomvolle muren niet altijd een pre zijn, ze leiden maar af van het prachtige gebouw met de witte ruimtes die je automatisch tot contempleren brengen.

Valencia noemt zich evenals Sittard, Florence, Parijs, Hindeloopen en Brugge de stad van het licht. In het najaar kan nazomerlicht een brokkelige stenen muur in goud veranderen. Daarnaast is de agglomeratie V de stad van 1.8 miljoen mensen, een onneembare hoeveelheid wijken met honderden pleintjes en een kleine duizend straten en straatjes, sommige te klein voor haastige cartografen. Prima openbaar vervoer, een schone historische binnenstad, een interessante horeca en een aparte, twaalf kilometer lange tuin, Turia Jardin, die vroeger een rivier was en nu de stad in tweeën deelt. De gecultiveerde rivierbedding werd, na een overstroming in 1957, omgetoverd in een stedelijke oase, bedoeld voor sporters, recreanten, wandelaars, bejaarden, kinderen, hondeneigenaren en vooral toeristen die, betaald, in groepsverband een fietstochtje maken van een uur of drie en daarbij ongeveer 15 km kopstaart fietsen.

Het eindpunt van de fietstocht, net voor de haven, is de Stad van kunsten en wetenschappen, Ciutat de les arts y les Ciències, met bouwwerken van Calatrava, een waar hoogtepunt. Bruggenbouwer/architect Calatrava en Valencia werden samen beroemd door het operagebouw Palau de les arts Reina Sofia. Dit gebouw heeft evenveel bijnamen als Nederlandse adjectieven die dierenmishandeling aanduiden.

Niet alleen voor mensen die neigen naar het flexitarisme is stierenrennen in Spaanse straten een nare en wrede vertoning. Middeleeuws bijna. Ik begrijp het niet en wil met een open blik er een vinger achter krijgen waarom een beschaafd land, dat er wel in geslaagd is van Franco af te komen, dit soort vertier toestaat. Het is een wrede mix van traditie, plezier maken ten koste van dieren, opwinding, inspanning en machismo. De ogen ervoor sluiten is net zo effectief als het ontkennen van stikstofgevaren. In het Valenciaanse provinciestadje Lliria worden stieren vol overgave achterna gezeten. Stieren zitten opgesloten en worden dol gemaakt door vuurwerk dat achter hun trailer wordt afgestoken. Een paar honderd mannen staan de stier op te wachten en uit te dagen als klimaatontkenners Greta Thunberg. Zij hebben de kans door stalen spijlen een veilig heenkomen te zoeken. De stier doet zijn stinkende best er één te grazen te nemen. Je hoopt uit alle macht dat het hem lukt. Heel soms wordt een man doodgetrapt. Vrouwen, kinderen en ambulancemedewerkers kijken toe. Applaus klinkt als de stier bijna iemand aan de hoorns spiest. Jaarlijks miljoenen pasgeboren haantjes shredderen, melkkoeien na 5,5 jaar uitmelken naar het slachthuis leiden, stierkalfjes tot worst vermalen, plezierjacht en  vissen faciliteren is natuurlijk heel wat anders.

In de avondoptocht van La dia de la Comunidad in Valencia zie je nog rode banieren die herinneren aan de tijd van Marcus Bakker, Mao Zedong en Ina Brouwer: in Spanje zijn nog communisten. Muziek, buikdanseressen, een versierde wagen met Muzelmannen, antifascisten, extreemrechtse feestverstierders, een stoet communisten, LHBT’ers, regionalisten, veel pelotons ME’ers, lokale politie, nationalisten, populisten, hordes gezagsdragers en veel toeristen maken er een waar carnaval van. Zeker, er zijn overdag enkele spanningen, maar de politie weet door de demonstranten te scheiden, erger te voorkomen.

Valencia heeft uitstekend openbaar vervoer, taxi’s zijn niet idioot duur en fietsen is in opkomst. Stations hebben behalve ticketautomaten, vaak van mahoniehouten lambriseringen voorziene, loketten, waarachter goedgeluimd personeel zit. Aarzelend als opkomend verzet tegen stierenmishandeling, worden fietsroutes aangelegd, soms zelfs met terechte snelheidsbeperkende maatregelen voor snelverkeer. In elke straat lijkt een fietsverhuurder te zitten. Er is een zeer uitgebreid metronetwerk dat tot ver voorbij Valencia’s centrum gaat. Noordwestelijk tot zelfs 25 km.