JOURNAAL week 6 (2026)

ZONDAG Of kunstlievend Pictura dit jaar met een expo van noordelijke kunstenaars door de ondergrens zakt? Wie zal het zeggen? Ik begrijp het advies van de Kustraad (2025 – 2028) die concludeert: “Omdat zowel het criterium artistieke en/of inhoudelijke kwaliteit als het criterium bedrijfsmatige gezondheid als matig (5) is beoordeeld, komt Pictura niet in aanmerking voor subsidie van de gemeente noch van de provincie Groningen.” Drie werken bekoren me, waaronder de geschilderde betonnen kolos van Wessel Kamps, de rest doet me heel weinig en van enkele vraag ik me af hoe ze de selectie zijn doorgekomen. Ga kijken en oordeel zelf.

MAANDAG Ter voorbereiding op de wandelvierdaagse in augustus loop ik stadsstukjes die ik voorheen fietste. De Runkeeper-app informeert over tijden en afstanden. Een miniem gevoeligheidje in de rechterknie moet ik zelf monitoren. Onderweg brute, stalen kunst, met, verbeeld ik me, een zachte uitdrukking. Verste wandeldoel: Eelderwolde. Ons filmclubje is unaniem in het oordeel over de film ‘Hamnet’: een bijzondere film.

DINSDAG In Zwolle, de noordrand van de bible-belt, veranderde een kerk in boekenzaak met horeca als water in wijn. Deze kerk gaat het wel redden. Van Johannes de Heer naar Herman Koch en softe reliporno. Niet zoals in Groningen de tweedehandsjes gesorteerd en alfabetisch gerangschikt, maar alles in plastic bakken gepleurd. Een schitterend gebrandschilderd raam en een smakelijke lunch met twee ouwe kamerad(inn)en vergoeden veel. Deze keer heeft ieder aan 1,5 minuut genoeg voor een exposé over de ouderdomskwalen.

WOENSDAG Verwondering en verbazing deze week. In onze minibieb tref ik interessante vondsten aan. ‘De 100 mooiste Groningse gedichten’, bijvoorbeeld, ‘De gedichten van de Schoolmeester.’ Iemand ruimt zijn hoekje poëzie op. De bijzonderste vondst: ‘Drenthe, middelpunt der aarde’ dat ik samen met Willem Koopmans, Gezienus Omvlee en Peter Bekker maakte! De cirkel is rond.

DONDERDAG In het schip De Verwondering hier om de hoek zien we het toneelstuk ‘Doek’ van Maria Goos, gespeeld door Bas de Bruijn en Saskia Broertjes. Werkelijk prachtig. In de buik van het schip zien we subliem gespeeld de eeuwige relatiegroef van aantrekken en afstoten, jaloezie, drank, overspel, vernedering, verlangen, vluchtgedrag & liefde. En ik spreek een theaterminnende neef!

VRIJDAG De Ploeg presenteert de jaarlijks aan vrienden uitgereikte Ploegprent (deze keer van Dik Breunis) en een nieuw Ploeglid: Roelof Hoving. Allebei aanwinsten. Hoving is er met sculpturen van hout, koper en messing en enkele olieverven (zie foto). Locatie: Mozaiek Zuidlaren.

ZATERDAG We gaan in mei Noord-Italiaanse steden te bezoeken. Ik stof ‘Buongiorno, Italiaans voor volwassenen, een communicatieve methode’ af, abonneer me op DuoLingo en kijk ‘Suburra’ op Netflex Bologna (niet geschikt voor orgies en maffiose executies hatenden, maar wel voor studenten die woorden leren als ‘stronzo, idiota, puttaniere, abbattere, vaffanculo), Ravenna, Parma, Ferrara, Padova, Trviso, Conegliano, Vicenza, Verona en Monaco: preparati, arriviamo.

Slagerij Van Kampen in De Nieuwe Kolk Assen

Dacht je dat er één van de vroegere slagers in mijn geboortedorp Kollum zo gek was om zijn bedrijfsnaam Slagerij De Vries, Slagerij Zeldenrust of Slagerij De Jong te veranderen in ‘Percussiegroep Van Jetje’? Hell nee. Hoe creatief is het niet dat een Eindhovense op uitsluitend slagwerkinstrumenten (nou ja met één elektrische piano erbij) spelende popgroep de naam Slagerij Van Kampen aanneemt? En die naam bijna 45 jaar trots draagt?

Vanaf de hoogste rang in Assens De Nieuwe Kolk met een superieur zicht op het podium, ramvolle bak trouwens, vibreert elke vezel in onze al wat oudere lijven mee op de welluidende ritmes van de vijf drummers / slagwerkers / percussionisten. God wat een lekkere muziekavond. 70 jaar worden heeft als voordeel dat je nog eens ergens komt, wat een origineel en verrassend present.

Vijf gasten in topconditie slaan, aaien, tikken, hameren, vegen en roffelen erop los: twee vrouwen en drie mannen. Scherp houden ze elkaar in de smiezen, en bieden elkaar de tijd voor een indrukwekkende, afmattende solo, de beide vrouwen vaak in het midden. Een elektronische piano zorgt voor extra muzikale (zeg nooit geluids-) effecten. Drums van elke soort en afmeting, Afrikaanse trommels of djembés, een reuzenxylofoon, waar met gemak drie musici achter passen en die allemaal achter elkaar doorgaan met opzwepende, akoestische, harmonieuze muziek die de provinciehoofdstedelijke Nieuwe Kolk met recht laat kolken. Werd de zaalwarmte opgevangen en nuttig gebruikt dan zou het voetpad naar het station met gemak sneeuwvrij kunnen worden gemaakt.

Lichteffecten en speelsnelheid waar de gemiddelde tinnituslijder, epilepticus een hartverzakking van krijgt. Een zevenkwartsmaat die trommelvliezen en slakkenhuizen op de proef stelt, maar nee, nergens te luid indringend, alles met een fijne muzikaliteit, niks explodeert. En geen bezoeker die oordopjes draagt, een gewoonte die bij welk popconcert dan ook wordt toegepast, om vooral te voorkomen dat luisteraars alles horen.

Hevig nahijgend, elke speelset vergt de conditie van een gemiddelde racefietser die een sprint inzet tussen Garnwerd en Oostum, licht de bandleider de nummers beknopt toe. Slagerij Van Kampen, voor al uw fijne muziekwaren!

JOURNAAL week 4 (2026)

ZONDAG Na melanoomre-excisie op 25 november 2025 niet veel gefietst. Vandaag ritje met jongste broer (voetballer, loper, padeller, fietser, wandelaar). Twee maanden rust, wat betekent dat? Tot Waterhuizen voel ik onvrije luchtweg, een sterk verhoogde hartslag, jankende bovenbeenspieren, ijs in longen. Ver voor Foxholsterbosch haken we aan bij e-biker. Ik herstel en krijg zin in trainingsinspanning. Broer, opgewarmd na 15 kms hardlopen op zondagochtend, doet goed mee en we wisselen kopplaats af. Rondje 42 kms, gemiddeld 25,3. Lekker gevoel, ik ben er weer.

MAANDAG Natuurlijk herkennen we ons in Peter Pannekoeks weinig originele beeld van een stuntelende senior met een hoesje om de telefoon. Dat hoesje, vertelt PP er niet bij, is nodig voor vijfjes, bestemd voor draaiorgels en daklozen zonder tikkie. Je vraagt je toch af hoe de hoesjeslozen hun vijfjes bewaren. Vandaag drie tijd slurpende digiklusjes. Bij KvK nieuwe bestuursleden aan- en afmelden. Dat kan pas na een UBO-exit-handeling. Dan Clio schade melden bij Allianz. Een sprekende medewerker te pakken krijgen duurt 28 minuten. Een chat(bot) kent te weinig woorden/zinnen/vragen. Terzo: vrouw I wil toeristenbelasting kwijt bij de gemeente voor 5 overnachtingen van ESNS-medewerker. De fiscaal medewerker heeft zelf geen idee.

DINSDAG Soms verwacht je van een in de pers aangeprezen boek meer dan de schrijver kan geven. Adriaan van Dis’ nieuwste verandert van ronde, kleurige goudvis in platte, grijze rog. Arme Dis koketteert pedant met eeuwig tweede zijn. Televisieredactieassistent laat ‘m levenslang bungelen. Tuttig, behaagziek, over the top hunkerend naar artisticiteit. Hospicepassages aan het eind maken iets goed.

WOENSDAG Soms dicteert mijn agenda tien actie(tjes) per dag. Deze weken begin ik om 07.15 met  koorzang met hulp van mp3-tjes zonder tekstboek. Zo ben ik goed voorbereid voor de eerste repetitie eind week 5. Twee nummers uit ‘The sound of music’, Think on me, Peace like a river, Going home. Lekker. Benefietconcert voor De Zonnebloem: 15 april.

DONDERDAG In of per se liefhebber van hamburgers ben ik niet echt. Restaurant Wereldburger (Akerkhof) met oud-leraar Waninge doet iets verrekte goed en wint een tweede, landelijke prijs met een nieuwe smaak. We proeven blokjes rode biet en kruidnagel. Erg lekker. Ook de frieten neigen naar perfectie en de koolsla, hier ‘coleslaw’ genoemd, is zoetiglekker.

VRIJDAG De voorbereiding voor wandel4daagse begin augustus loopt goed. Ik doe al een keer 10,5 kms in 2 uur. Ben ik tevreden over. Ik varieer in schoeisel. Vijf paar willen graag mee.

ZATERDAGMORGEN Als ik, wandelend, de vriendin van één na jongste broer, fietsend, tegenkom, denk ik: bingo. Ik vink ze allemaal af deze week: mijn broers en zus in Stad. Een paar jaar geleden interviewde ik ze uitgebreid en schreef (hors commerce, op aanvraag te lezen) ‘Elfstadsfonteinentocht’. Laat ik ze nummeren, van jong, V, naar ouder: I. Met V fietste ik op zondag. De partner van IV groette ik tijdens mijn wandeling. III bezocht ik i.v.m. ziekte. Met II wisselde ik een tas ondergoed en sokken (voor ’t goede doel) uit tegen een tas 2e handsboeken voor mijn minibieb. I woont als enige niet in Groningen. Met hem belde ik uitgebreid.

ZATERDAGMIDDAG Meer familienieuws: Almere. Emilia begint een bedrijf: https://tasteofemilia.nl/. Ze doet in catering van hapjesplanken. Op locatie. Minimaal 20 personen. Ideaal voor feesten en begrafenissen. De hapjes zijn zo lekker dat een enkeling, unstopable, ook aan het plankje gaat knagen. Man Elger start een bedrijfsadviestoko met hulp van AI.

ZATERDAGAVOND Een na jongste broer, pensionado, krachtpatser, fietser, hardloper gaat ‘ns meedoen aan vijftig kms hardlopen. Wat extra trainen, een bijna dagelijks loopschema incl. powerhonkdingetjes, geen angst voor winterse temperaturen, letten op dieet, gesteund door poffertbeelden op het netvlies, brengen hem naar de finish. VIJFTIG kms, gemiddeld sneller dan 12/u, geen tussentijdse stops of wandelrustjes, 6e van Nederland!! Broer, ik ben trots op je als een aap met zes lullen.

JOURNAAL week 3 (2026)

MAANDAGmiddag Met twee gebiedsmanagers binnenstad bespreken we of er maatregelen tegen graffiti nodig zijn in het A-Kwartier. De gemeente, via Wethouder Wijnja, vindt het niet urgent genoeg voor wat wij de Nijmegen-aanpak noemen. Een gespecialiseerde task-force die graffiti integraal en structureel aanpakt.

MAANDAGavond Bij Forma Aktua wordt de ‘kopperprent’ uitgereikt aan vrienden van. Het fenomeen ‘kopperprent’ is een uit de middeleeuwen daterend gebruik dat beeldend kunstenaars koppelt aan een meesterdrukker. Dit jaar gemaakt door Ton Meijer en gedrukt door Aldrik Salverda.

DINSDAG Ik bezoek een raadsvergadering waar het Bomenplan wordt besproken. Het plan bestrijkt de komende 50 jaar. Alle aanwezige politieke partijen zijn positief. Ik zie leden van de Stadspartij, GroenLinks, Partij vd Dieren, PvdA, CDA, Partij vh Noorden, CU, VVD, D66. Wethouder Wijnja beantwoordt met gemak en enthousiasme de vragen. Kern van het ambitieuze plan is een boomkroonbedekking van 30% in 2075. Vanaf het begin (2024) hebben we, in een collectief van 130 organisaties, met onze buurtvereniging mee ingesproken. Over burgerparticipatie gesproken. Groningen is met dit plan de meest ambitieuze gemeente in Nederland.

WOENSDAG De wandelvierdaagse Groningen is in de eerste week van augustus. Ik denk dat ‘t goed is mijn fietserspoten te laten wennen aan de relaxte maar langdurige en monotone wandelbeweging en laat binnen de stad de Gazelle staan en wandel naar Forum, apotheek, tandarts, Lidl en doe zelfs ’s avonds een Diepenringrondje. Behalve Mente en Margreet doet nu ook Ted mee. Alle drie ervaren wandelaars. Ted lacht om snikhete Nijmeegse wandelvierdaagsen en M en M lopen met gemak op een zondagnamiddag langs de randen van Ameland. Dat het Groningse evenement duur is, we zitten op meer dan € 1,- per kilometer, is evident.

DONDERDAG De prachtdocumentaire ‘Mr Nobody against Putin’ katapulteert me naar 1998 naar een studiereis naar Ufa, Bashkortostan (of Basjkirië), 360 km westelijker dan Karabash waar de film zich ontrolt. Zelfde scholen, zelfde koppen, flats, natuur, industrie. Een jonge idealistische leraar schopt het tot videograaf en legt het schoolleven vast. In zijn kantoortje ontmoet hij leerlingen die vrienden worden. Als Poetin verordonneert dat scholen de patriottische geluiden vast moeten leggen doet onze hoofdpersoon, Pavel Talankin, dat. Later besluit hij het land te ontvluchten met medeneming van filmmateriaal.

school in Bashkortostan 1998

VRIJDAG Ik ben door de bocht en laat me vaccineren tegen gordelroos. Wat me over de streep trekt: een bericht over iemand die suïcidale trekken krijgt na een aanval van gordelroos in het gezicht. Mijn bezwaar dat ik meewerk aan de onbereikbaarheid van de zorg leg ik onze huisarts voor. Ik vraag ‘m rond te kijken of in zijn praktijk iemand is aan wie ik de vaccinatie kan schenken.

JOURNAAL week 2 (2026)

Dit jaar wordt ons lustrumjaar in Stad. Mijn startersdoel in 2021, de stad en de mensen leren kennen, is gelukt. Waar houdt een vitale zeventiger zich zoal mee bezig? Mijn favo activiteiten zijn: fietsen, zingen, lezen/schrijven, me bemoeien met de wijk, Nederlandse les geven aan buitenlanders, Gronings studeren, films kijken, luieren/hangen en wat plezier maken.

Met een erg leuk bestuur ben ik actief in het A-kwartier. Tijdrovend maar energie opleverend. We beginnen 2026 goed, mijn agenda voor januari dicteert mildelijk:

  • Een pilot starten over graffiti;
  • Raadsvergadering over het Bomenplan bijwonen;
  • Nieuwjaarsborrel;
  • Via groepsWhatsapp Handen-uit-de-mouwen mijn diensten als boodschapper/sneeuwveger aanbieden;
  • Een lustrumtekst over 100e column schrijven;
  • Buurtinloop met wijkagent bij Humanitas mee organiseren en bijwonen;
  • Discussieavond met raadsleden organiseren;
  • Meedoen aan gemeentelijke werksessie over onderzoeksatlas Diepenring;
  • Driemaandelijks binnenstadbreed overleg met de gemeente.

Buiten dit wijkwerk: ik meld me aan voor een nieuw Grootkoorproject uitmondend in een benefietconcert voor de Zonnebloem op 15 april, en bereid me voor op het Friese megakoorproject Lûd met een concert op 30 mei, ik start als greenkeeper bij buurman Blockhouse, ik wil meedenken en -praten over het kunstbeleid van het Groninger Museum en vraag de Ploegconservator op haar schreden terug te keren.

Een boek per week lezen is het elastische plan. Van Thomas Rosenboom ‘Late vader’, van Huib Modderkolk ‘Het is oorlog maar niemand die het ziet’, van Mohamed El Bachiri en David van Reybrouck ‘De Odyssee van Mohamed’ en van Elif Shafak ‘Er stromen rivieren in de lucht’.

Mijn drie studenten (uit Slovenië, Turkije en Qatar) begeleiden op hun leerroute Nederlands.

De kou en sneeuw belemmeren mijn fietsaspiraties enigszins en ik voel me er prima bij. Beetje Gronings studeren, wekelijks iets op mijn Klaastaalblog posten, de kampeervereniging TOG in Zuidlaren in het oog houden, tegenwicht bieden tegen de agressieve antivredesduivencampagne van Stad, kunstgaleries bezoeken en o ja iemand van het Vlaggen Bevrijdings Front wijst me nog maar eens op die omgekeerde vlaggen bij Marum, tien meter naast een herinneringsmonument voor vijf gefusilleerden die voor volk, vlag en vaderland streden. Gek dat Westerkwartierburgemeester Ard van der Tuuk, die ik vorig jaar bij de nieuwjaarsborrel van CdK Paas nog vroeg of hij het VBF wilde steunen, nog steeds zijn oren naar de boeren laat hangen.

Open brief aan het Groninger Museum

Beste Anneke de Vries, Ploegconservator,

Kleima, zittend naakt met cellist

Mijn welgemeende complimenten voor de uitgebreide tentoonstelling ‘Nieuw Licht – De Ploeg’. Wow, niet eerder zag ik in het GM zo’n bijzondere, fraai ingerichte Ploegtentoonstelling, met naast de mij bekende stukken van usual suspects Altink, Werkman, Wiegers, Dijkstra, Pott, Martens en meer, voor mij onbekend werk: een kleurenolieverf van Werkman, een was/olieverf van Altink, een naakt van Kleima, poppenkastpoppen van Wiegers, prachtige opgeblazen zwart/witte historische foto’s. Hut ab, chapeau, pet af met een diepe buiging.

Maar gaandeweg, de zeven zaaltjes doorwandelend, denk ik ook: ik mis iets. Wat jammer dat het Groninger Museum voor 100 % voorbij gaat aan de contemporaine geschiedenis van de Ploeg. Bij het verlaten van het museum denk ik: de Ploeg van nu wordt weer of nog steeds niet gezien, genegeerd, ontkend, als een boek over Ajax minus de laatste vijftig jaar. Alsof de Ploeg opgehouden is te bestaan.

Altink, Schip met rood zeil

Toch denk ik dat u, Anneke, beter weet, dat u als deskundige op de hoogte zou moeten zijn van het (voort)bestaan van de kunstenaarsvereniging De Ploeg.

Mijn vraag aan u is: waarom besteedt u geen aandacht aan de laatste vijftig jaar van de Ploeg? Van de zeven grote ruimtes die u nu hebt ingericht had toch zeker de helft gewijd moeten zijn aan de Ploeg van nu? Ik beschouw musea (ook) als educatieve instituten waarvan je zou kunnen, nee moeten verwachten dat ze een compleet beeld bieden van de onderwerpen die ze aansnijden.  Waarom in vredesnaam gaat het GM voorbij aan de regionale beeldendekunstimpulsen van de overbekende en diep in de Groningse klei gewortelde kunstenaarsvereniging? Ik stel deze vraag met nadruk daar de laatste tijd kritische artikelen in de regionale pers (D.v.h.N. van 6 december 2025) verschijnen over het beleid van het GM. De doorgaans ingetogen maar altijd goed ingevoerde auteurs Van Ruiten en Brouwer melden dat het GM de weg kwijt en te elitair zou zijn en te weinig aandacht zou richten op de regio. In chocoladen kapitalen wordt op 10 december gesuggereerd dat de RvT zou (hebben) zitten slapen. En ach, we weten allemaal dat benoemingen van leden van de RvT vaak verkapte politieke vriendendiensten zijn die met kennis van beeldende kunst vaak weinig te maken hebben. De nieuwe, inmiddels alweer met vijftig procent ingekorte museumdirectie, heeft na Blühms exit bij uitstek de kans om de luiken open te gooien, een frisse wind te laten waaien en een nieuwe richting in te slaan. Maar ze laat dat na. Dedain voor de eigen regio lijkt een noordelijk stramien: geen Toyistencentrum in Emmen. Geen Helmantelzaal in het Groninger Museum. Geen aandacht voor de huidige Ploeg in het GM.

Als Ploegwatcher, ik interviewde alle Ploegleden voor het boek ‘De Ploeg 100’ (2018) en oud-leraar weet ik dat het ertoe doet dat je als museum kunstenaars, of als leraar je leerlingen ziet, kent en herkent. Subjectieve oordelen doen er niet altijd toe. Staat een bepaalde ontwikkeling je even niet aan, dan meld je dat. Maar negeren is zeer onverstandig. Een regionaal museum dat zijn functie en doel serieus opvat zou, als een historicus die ook in zijn ogen minder interessante, onderbelichte historische perioden beschrijft, aan de hele geschiedenis van de complete kunstenaarsvereniging aandacht moeten besteden, van de oprichting tot nu.

Beste Anneke de Vries, de ronkende GM-folder spreekt van een fris en verdiepend perspectief. Verderop lees ik ‘The shock of the new’. Woorden, woorden, denk ik, maar welke betekenis kunnen we toekennen aan deze woorden?

JOURNAAL week 52 (2025)

ZATERDAG In de Oosterpoort zingen we mee met operadiva Broekhuizen. Een grote vijftigjarige vlot gebekte mevrouw met Rotterdamse tongval verpakt in een strak zittende vuurrode glitterjurk praat schertsend over de overgang, orgastische zangervaringen en zichzelf waarbij de woorden ingesnoerde rollade worden gebruik, wow wat een zelfspot. Daar zou Groningen meer van moeten hebben. Het NNO speelt voortreffelijk. We horen/zingen Mozart, Tsjaikovski, Mendelssohn, George Michael en meer.

ZONDAG Het Luthers Bach Ensemble speelt in Smilde, Sneek, Appingedam en Groningen, starring sopraan Sara Jäggi. Bach, Vivaldi, Corelli en Poulenc. De opening is met twaalf deeltjes uit Vivaldi’s ‘Gloria’. Solisten Jäggi, Kemler, Santini, Van Laar gloriëren, aangevoerd door piloot Bronda. 350 brave bezoekers liggen aan hun voeten. Volle bak. Het concert sluit met Bach. Ach, we weten inmiddels wel waarom.

MAANDAG Na drie dagen WinterWelVaart voelt onze wijk als uitgewoond maar voldaan. 50 kunstenaars, 18 schepen, stalletjes, toiletwagens, verkeersregelaars, muziekpodia en 50K bezoekers. Voor de tweede keer vervlochten met WinterGoud dat een maand lang de Grote Markt e.o. bezet. Bij de A-brug kun je over de koppen lopen. De A-kerk is ramvol met in witte kleden gehulde gospelzangers. Het A-theater heeft in drie dagen zeven bandjes voor de deur. Kenners herkennen Morrisson, Springsteen en Bowie. Op de Grote Markt wordt snert in papieren doosjes verkocht voor € 8,-. Reguliere marktkooplui trekken een uur extra uit voor de retourtocht het centrum uit. Met meewandelende vrienden  bespreken we Berlijn- en Maagdenburgrisrico’s.

DINSDAG Na wat lichamelijk ongemak dit jaar pak ik na enkele maanden rust mijn Sensa atb en fiets een stukje Noordoost. Vijf kwartieren fijne vrieskou, een laagstaande scherpe zon, glinsterende, soms gladde, rustige paden, pijnlijke (boven)benen, knerpende longen, steenkoude vingertoppen, tranende ogen, beslagen bril, lopende neus, vijf kilo nieuw buikvet, onwennig bochtenwerk. Ben niet ontevreden. Dit jaar kom ik op 6.200 fietskilometers, iets minder dan de 8.300 in 2024. Per dag toch nog 17. Mijn lijf wordt er niet soepeler op. Binnenkort trakteer ik me op een serie sportmassages. Bij mijn vaste fysio van Sportief90 of wordt het de Chinese Witte Lelie?

WOENSDAG Nog even iets over www.klaastaal.nl. Vraagt iemand me bij een kringverjaardag naar Klaastaal-lezerspubliek. Mijn website kent abonnees en nieuwsgierige lezers. Eén keer per jaar raadpleeg ik Google Stats. Het jaaroverzicht van 2025 meldt: 5,5K / 12K / 1m 23s. Respectievelijk actieve gebruikers, weergaven, gemiddelde engagementsduur. Een totaaloverzicht: 624 posts verdeeld over 26 categorieën, 19K sessions, 31K total page views. Verder: op socialemediagebied doe ik niks. Mij wordt wel eens iets toegestuurd, maar nog nooit keek ik uit mezelf op Instagram, LinkedIn, X, Pinterest, TikTok, Snapchat, Facebook en wat er verder moge zijn. Nog nooit beluisterde ik een podcast. Ik gebruik WhatsApp, Telegram, Signal, DigiD, Gmail, YouTube en weet alles van (het door slappe ouders betreurde) Magister en ken ChatGPT, maar maak er geen gebruik van. Ik glimlach om Strava. Leukste ervaring afgelopen jaar: enkele via mijn blog hernieuwde vriendschappen. Twee van mijn stukken verschenen integraal in ‘Vier handen één brein’ van De Jong & De Jong. En of het door mijn schrijven is, who knows, maar Peter van Dijk zette zijn bouwplannen in Noordbarge in de koelkast. 

DONDERDAG Ik mijmer over de kerstkaartetiquette. Wat betekent een kerstkaart sturen of ontvangen? De verschillen zijn supergroot: digitaal, prefab, zelfgemaakt. De uitersten: naast de zwijgers heb je de artistiekelingen. By far mooiste exemplaar dit jaar: een eigenhandig beschreven en beschilderde kaart in een speciaal geïllustreerde enveloppe.

Grootkoor kerstconcerten: Assen, Drachten. Groningen en Amsterdam (december 2025)

Als amateur zingen in de beste en grootste zalen van het land, is een heerlijke ervaring voor iemand die op de middelbare school als enige in zijn klas een onvoldoende voor muziek scoorde. Die kans biedt Grootkoor¹ Groningen mij. En daar staan we weer in de ramvolle Martinikerk, zeven maanden na het bevrijdingsconcert.

We zingen ruim twintig kerstnummers, bijna alle bewerkt door dirigent-powervrouw Etty van der Mey. Vol bewondering kijk ik naar haar. Moeiteloos zingt ze elke partij voor, geeft ze pianist Andy Booth, solist Donij van Doorn en organist Martin Mans aanwijzingen. ‘Volg mijn mond,’ stuurt ze ons, want niet iedereen kan noten lezen en inzetten kunnen verrassen als graten in lekkerbekjes. Als een close-reader volg ik de tekst en de muziekbalkjes in mijn koorboek en haar gestifte lippen. In oktober studeer ik elke dag zodat ik de teksten en de muziek uit het hoofd ken. Maar bij de generale en bij het concert laat ik me toch nog af en toe in de luren leggen door de kolonne van 75 alten of sopranen naast mij of door de vuurrode enkellaarsjes van een vrouwelijke tenor naast mij.

In Groningen oefenen we als een gek. Naast de vier reguliere repetities lassen we met vier tenoren rustig een extra repetitie in, want we willen niet afgaan en wel minder studieuze zangers meenemen. Dan is het ook niet gek als we worden uitgenodigd om Drenthe en Friesland aan te vullen en te versterken. Wat is er mooier dan gevraagd worden?

ASSEN, de Nieuwe Kolk. Als de gordijnen opengaan zien we enkele open rijen in de zaal, reden voor een extra inspanning. Pianist Andy Booth, sopraan Donij van Doorn, dirigent Etty van der Mei en het koor doen hun best. Erna en ik fotograferen elkaar met de solisten.

DRACHTEN, de Lawei. Mans bespeelt het theaterorgel als Jetten de publieke opinie: gevat, vlot, snel, hard waar hard en zacht waar zacht wordt vereist. We verbeelden ons dat het Friese publiek enthousiaster is dan het Drentse gisteren. Het mannenblokje staat stevig als een huis. Wow, denk ik, het zou wat zijn als de koorleden iets van Donijs kleurenpracht, vrolijk- en beweeglijkheid zouden overnemen, nu detoneren we als Russische plattelanders uit de tijd van Gorbatsjov die een prinses ontvangen.

GRONINGEN Misschien het beste Grootkoorkerstconcert sinds ik mee ben gaan doen in 2019? Ramvolle kerk. Na een scherpe repetitie, met aanwijzingen die op de rand waren, een grandioze solist, Donij van Doorn met een glamoureuze jurk en een gouden stem en een 200-koppig koor dat staat te popelen als boeren die een selfie met  Femke Wiersma verlangen. Het orgel wijst de piano zijn plaats, Mans improviseert er op los en pianist Booth mist geen noot. Als ik onze sopraan Donij hoor blijf ik me afvragen of geluidsversterking voor deze solist niet een belediging is voor de akoestiek van Martini. De echo’s van dirigent Etty (die, jammer, jammer, in de klassieke val loopt van een goed bedoelende leraar die de hoofdrol voor zichzelf opeist in het leerlingentoneelstuk in plaats van vier pupillen de kans te geven te shinen) vanaf de kraak achter in de kerk bij ‘Echo Carrol: geen versterking nodig’. De tenoren excelleren deze keer: fier, welluidend, strak in het pak, robuust, zelfbewust, goed geknipt, vaak leidend en spatzuiver. Wat een heerlijke zangpartij. En dan moet de afterparty met camparibar bij Werkman nog beginnen. O my god!

AMSTERDAM Onderzoeken tonen aan dat samen zingen gelukkig maakt. Zou zo maar kunnen. Het publiek in 020 bestaat uit cliënten van zorginstellingen en hun begeleiders. Dirigent Nan gaat met een microfoon de zaal in en vraagt bezoekers mee te zingen met een Jordanese kraker. Het gaat er ontspannen aan toe. Het publiek en de sponsoren genieten. Een kleine twee uur lang een opperste vorm van plezier en energie, h e e r l i j k.

(¹ Grootkoor Nederlands is een bedrijf met vestigingen in het hele land. Twee eigenaren/dirigenten jakkeren het land door om repetities te leiden. In elke provincie wordt amateurzangers de gelegenheid geboden zich te preppen voor een goed bezocht (kerst)concert. En ja, de koren zijn ook groot, Grootkoor Groningen telt tegen de 200 zangers. En ja, de deelnemers zijn niet de jongsten. En ja, de sleetse teksten schuren als een gek voor weldenkende agnosten en atheïsten. En sja, of de curieuze wijze van alles handje contantje afrekenen, nog in deze tijd past, vraagt natuurlijk iedereen zich af.)

JOURNAAL week 50 (2025)

ZONDAG Het boek ‘Groen Erfgoed in de stad’ biedt historische en hedendaagse schetsen van stadstuinen en stadsparken, daktuinen, binnentuinen, schooltuinen, volkstuinen, wandelparken, kerkhoven; kortom, allemaal groen erfgoed. Als je accepteert dat oude bomen ‘ecologische monumenten’ zijn ga je anders aankijken tegen bomenkap in de stad. In alle grote steden zijn landschapsarchitecten (geweest) die zich hebben ingespannen voor vergroenen van de steden. Ook Groningen komt aan bod met Tuinwijck, het Stadspark en het plantsoen. Tuinen versterken de biodiversiteit en dragen bij aan verduurzaming. Sociale bijvangst: tuinen versterken menselijke verbindingen, stimuleren ontmoetingen en zijn een wapen tegen vereenzaming. En gemeenschappelijke tuinen, waarbij delen het toverwoord is, versterken het gevoel dat solidariteit en gemeenschapszin boven individualistisch solisme gaan.

MAANDAG Hofjes en gemeenschappelijke binnen(stads)tuinen hebben mijn belangstelling. Het huizencomplex(je) waar wij wonen telt zes huizen aan Reitemakersrijge en zeven aan Schuitemakersstraat met ertussenin een gemeenschappelijke tuin die aan weerszijden met een hek wordt afgesloten. Dat hek veroorzaakt het effect van een gated community. Dat zou anders moeten kunnen.

DINSDAG Annuska ’t Hart maakt (o.a.) schilderijen en bronzen beelden van Friese paarden. Na onze ervaring in Sleen met Friezin Foekje (en dochter Neeltsje) zitten deze dieren nog in mijn hoofd en hart. Ik interview haar voor de A-Kwartier-website en kom erachter dat zij veelzijdiger is dan gedacht.

WOENSDAG ‘Groningen Bevalt’ presenteert interviews met ruim dertig geboren Groningers. Mollema, Lubach, Helmantel, Knot, Dijksma en meer. Rare titel maar leuk om te lezen. Altijd gedacht dat Lubach domineeszoon is, maar dat was De Jonge. Beiden hebben wel Friese linkjes, dat dan weer wel.

DONDERDAG In ‘Groningen architectuur Stad’, de 100 beste gebouwen staat (bijgewerkt t/m 2025) ook een hoofdstukje openbaar groen en parken. De kaarten aan de binnenzijde voor- en achterflap maken het boek ook een ideale wandelgids. Een en al stijliconen, van Rokade tot Helperbad, van Wall House tot Euroborg, van Rode en Blauwe Dorp tot Pythagorascomplex. En dan staat het clubgebouw van RV De Hunze, Glaudé en het voormalige Badhuis er nog niet eens in.

VRIJDAG Interessante ontwikkeling: na onze verhuizing naar Groningen ben ik meer met vergroening bezig dan in onze Sleense en Emmense periode. Het zal de binnenstad zijn. Geen open haard en verre (vlieg)reizen meer, een deelauto i.p.v. een privékarretje, een O.V.-jaarkaart en meer fietsen, consuminderen, meedenken, – praten en – werken aan binnenstadsvergroening, een gemeenschappelijke i.p.v. een privétuin. Bijvangst: oprichting van een bescheiden goededoelenfonds en licht-activisme tegen omgekeerdevlaggenterreur en voor lhbtq-zebrapaden. Deze jas past me wel.

Op noar n nij joar mit golden raand

 

 

 

 

 

 

woar Stad groot in is, twijde pervinziestad in wereldranking:

https://www.numbeo.com/quality-of-life/rankings.jsp

 mit n stainpoest as n lochtbelon, riepe kaars op joardagskoart van

Mirjam aan muike Roelien mit bosschup: ‘hol vol roeskevoeske,’

spèlknòp van spookdrone moakt deur goenent oet VMBO-vaaier of

Havo-vief, gain ledderge oddes mor douners, jongs en lutje

poedies dij Eelde schatternd platleggen, of eksotiese ufoëske

 boeteneerdse hovverkraft dij wotter tankt bie straand in Stad,

opbloazen blazzeg edelstain op traauwkedo van Jozef aan moagd

Merij dij nait op lutje potje rekend haar. Stad, wees wies mit dizze

Landmark, rood, verrazzend, nuigend, hip & hait, vol, schier!

(Waar Groningen groot in is, tweede provinciestad in wereldranking; met een steenpuist als een luchtballon, een rijpe kers op de verjaardagskaart van Mirjam aan tante Roelien met de boodschap: ‘Houd vol wilde meid,’ speldenknop van een spookdrone, gemaakt door sommige VMBO-4- of Havo-vijvers, geen hangerige domoren maar doeners, jongens en jonge meiden die Eelde schaterend platleggen, of exotische, ufoëske buitenaardse hovercraft die water tankt bij het stadsstrand, opgeblazen bolle edelsteen op het huwelijkscadeau van Jozef aan de maagd Maria die niet op een klein kind had gerekend. Groningen wees blij met dit landmark, rood, verrassend, uitnodigend, hip en heet, vol, mooi!)