JOURNAAL WEEK 29 (2026)

ZONDAG Atelier Forma Aktua vraagt zijn vrienden mee te doen aan een groepsexpositie, Zomersalon genaamd. 60 personen nemen de uitdaging aan en leveren elk gemiddeld vier werkjes in. Rijp, groen, figuratief, abstract, ingenieus, lomp, gedetailleerd, fijn, grof, complex, eenvoudig: veel te zien. Allen nodigen trots enkele gasten uit (mijn gasten komen uit Groningen en Den Haag). Kun je nagaan dat het lekker druk was bij de opening. 150 vrolijke koppen, het begrip zondagse kleding krijgt weer invulling, live (piano)muziek, hapjes en drankjes en lekkere ruis op straat.

DINSDAG COA – TOG mismatch Het Centraal Orgaan Asielopvang in Ter Apel loopt bijna dagelijks vol. Vluchtelingen worden dan in bussen vervoerd naar gymzalen in de regio: Stadskanaal, Gieten en meer. Op kampeervereniging Tot Ons Genoegen in Zuidlaren staat een grote werkschuur, van circa 30 x 10 meter leeg. Een en een is twee, denk ik. Deze schuur kan snel worden omgetoverd tot opvanghuis. Veertig bedden, goede WIFI, vijf toiletten, douches, wasmachientje en droger erin en opvangen maar. Ik bied me aan als coördinator. Alleen nog even de gemeente Tynaarlo en de leden van TOG voor de kar spannen. In de gauwigheid leg ik mijn plan nog even voor aan twee schrandere TOG-leden. Voordat ik de gemeente en de vereniging opschud leg ik het plan voor aan het COA. Die zet er een streep door. Ze willen enkel grote opvanglocaties voor 300 personen.

WOENSDAG / EEKHOORN Een kort, als het ware gehaast, hoog krassend, schrapend geluid maakt hij, onze eekhoorn die om half zeven, zeven uur langskomt als ik bijna onhoorbaar fluitend het geluid van een houtduif probeer na te doen. De rillen gravende mol en de verderop tikkende specht zien is haast onmogelijk nu de tuin ultragroen is en bomen vol in het blad zitten. Twee roodborstjes hippen wat rond en houden me in de gaten. Naakt- en huisjesslakken niet, die slepen zich voort en laten een glinsterend spoortje na, dat, was het groter, me aan een oude buurman doet denken, die onophoudelijk zijn lopende neus met een gehandschoende hand depte. Enkel omdat ze Rita heet en me aan Wieringa’s ‘De heilige Rita’ doet denken, zeg ik de aardige overbuurvrouw toe haar wat te zullen helpen met haar door groen overwoekerde lusthof. Na vijf uren ga je kunnen zien dat ik geweest ben, beloof ik d’r.

VRIJDAG / LUSTRUM geveltuinwedstrijd. Onze buurtvereniging zet zich in voor de aanleg van geveltuintjes. De straten vergroenen en verfraaien, ze zijn goed voor de biodiversiteit en, mits groot en als het kan uitgevoerd met bomen, ze verlagen de binnenstedelijke hittesress. Dit jaar wordt voor de vijfde keer ‘het gouden schepje’ uitgereikt. Het eerste jaar was J. P. Rawie de uitreiker, nu hebben we wethouder Wijnja gestrikt. Vaak zijn dat uiterst gezellige bijeenkomsten in het ramvolle café Wolthoorn & co. We hangen dan grote foto’s op van de 30 genomineerde tuintjes, buurtverenigingsleden krijgen groene stickertjes en plakken die op de foto van de beste geveltuin. Foto’s: Hoekstraat, Vischhoek en Noorderhaven.

ZATERDAG / VIJF JAAR STAD Bekenden, vrienden, familie uit dorpen en buitenwijken waar parkeervergunning een vreemd woord is waarschuwden ons vijf jaar geleden voor de binnenstadsperikelen. Geluids- en drugsoverlast zouden ons teveel worden. Zullen we nog zien, dacht ik. De twee plantenbakken voor de deur bleven ongeschonden en staan. Zelfs een vuurrode kalebas die ik uitdagend in de plantenbak legde bleef onaangeroerd. De aan de gevel bevestigde minibieb: onbeschadigd. Afgelopen week spreek ik voor de tweede keer een wildplasser aan. Hij zwaar onder invloed. Met behoorlijke stemverheffing wijs ik hem op het openbare toilet. Als hij agressieve neigingen vertoont fotografeer ik ‘m en zeg dat ik een melding maak. Hij taait af.

 

JOURNAAL WEEK 28 (2026)

ZONDAG / UIT DE KAST Samen met nog 59 gasten ga ik deelnemen aan Zomersalon in Forma Aktua, een expositie van 12 juli t/m 16 augustus, wow, is nogal wat. Wat verwacht ik ervan? Een bijzondere en vast leerzame ervaring. Als ik de deelnemerslijst zie ben ik onder de indruk. Of ik me in dit grote gezelschap net zo thuis ga voelen als in het Grootkoor? De opening met drankje, toespraakje van de voorzitter, live muziek, statafels op straat is zondag 12 juli 16.00 uur.

MAANDAG / WANDELEN Op maandag wandel ik 17 kms in een goede tijd. Mijn rechterknie speelt niet op. Als een kuier op dinsdag ook goed gaat voel ik me klaar voor de tweede Groningse Wandelvierdaagse van 4 t/m 7 augustus.

DINSDAG / DAKLOOS Even ben ik in verwarring als ik iemand zie slapen op een eenpersoonsbedje met matras achter een groot geel scherm naast een weggewaaide paraplu. Zie ik een restant van een sociaal gerand afstudeerproject van Minerva of gewoon een dakloze passant die een fijn bed heeft gevonden? Als ik ‘m koffie wil brengen is hij er net vandoor.

WOENSDAGmorgen / DUIVEN Rense Sinkgraven, ooit gemeentedichter in Stad, schreef Dorus de Doffer, een heerlijk boek, de eerste Nederlandse duivenmelkersroman, dat ik net aan het herlezen ben. Tegelijk zie ik op de stadswebsite Sikkom, het midden tussen Left Laser en de Telegraaf, een naar artikel verschijnen over een duivenliefhebber die in een kwade reuk van de brave Sikkomburger en de gemeente staat. De duiven, een vervallen stadshuis (oei oei en dat naast de fraaie schouwburg) en de duivenier krijgen er ongenadig van langs. Dat bij Sikkom, doorgaans een fijn kritisch platform, nu ook het burgertruttisme zegeviert en enkel goed gekwaste kozijnen worden goedgekeurd, daar denken we het onze maar van. Er wordt gefluisterd dat Groningen de buks inzet tegen de duif.

WOENSDAGmiddag / FORMA AKTUA Om iets wat je voor de eerste keer doet nu gelijk ‘uit-de-kast-komen’ te noemen is overdreven. Maar leuk vind ik het! De ateliermedewerkers hebben zich een dag uit de naad gewerkt om de, hoeveel zullen het zijn, 300? werken op te hangen. Trots? Mwaaah. Tevreden, ja.  

DONDERDAG / GREENKEEPER Sinds een half jaar ben ik green & grey-keeper van studentenstudiocomplex Blockhouse naast ons. Ik onderhoud 15 plantenbakken en vier boompjes. Extra leuk: vrienden bezorgen me gratis planten. Rogier tomatenplanten en Geertje dahlia’s. Bij Lidl koop ik plantjes in de aanbieding. Snoeien, bewateren, poten, dieven, vegen, wieden, praatjes maken met studenten van (ver) buiten Nederland. Planten in bakken verzorgen vereist speciale technieken. Ik heb te dealen met bezonning en een invasie van slakken. De kruidenhoek, de oleander, vol in bloei! en de skimmia’s heb ik aardig in de vingers. Ons halfjaarlijkse voortgangsgesprek concludeert: we gaan door. 

VRIJDAG/ GRONINGER MUSEUM / KAPITAALVERNIETIGING In 2019 presenteerde het Groninger Museum een expositie van glasmaker Chihully. Klaastaal publiceerde daarover https://klaastaal.nl/glas-van-dave-chihully-in-het-groninger-museum/ en gebruikte woorden als ‘doos kerstballen, verenkleed van een kievit in kitscherige, fabrieksmatig geconcipieerde glasproductie’. Het GM was zo driest glaswerk van deze glasblazer aan te kopen. Duurste aankoop ooit, kostte 1 miljoen. Nu wordt het verwijderd. Het gaat naar de Universiteitsbieb waar het mag wegkwijnen. Kunst voor een minieme elite dus. Doorsnee mensen komen daar niet. Studenten houden niet van beeldende kunst. Conclusie: het GM is de weg kwijt. Eerder schreef ik dit dolend museum al een open brief.

ZATERDAG / METAMORFOSEN Als we in de wijk een serie wandelingen organiseren over het thema biodiversiteit biedt classicus en Ovidiuskenner Ger Euwals aan een toelichting te verzorgen op zijn door Marthijn de Groot eind vorige eeuw geschilderde drieluik dat het thema metamorfosen in optima forma verbeeldt. De animo is groot. De oud-docent excelleert in zijn oude rol als verteller/duider en vertelt boeiend over dit bijzondere kunstwerk boordevol symboliek, waarop elke vierkante decimeter schreeuwt om een toelichting.

JOURNAAL week 27 (2026)

HEILIGE RITA van Tommy Wieringa bewijst dat Wieringa ooit de Nobelprijs voor de literatuur verdient. Wat maakt dat Wieringa uitstijgt boven vakbroeders als Grunberg, Buwalda? Lees Joe Speedboot en Heilige Rita en je weet het. Toegankelijk, gebeeldhouwde zinnen, directheid, pakkend. Geen gelaagde opsmuk en dikdoenerij uit misplaatst effectbejag.

KETIKOTI Dat Groningen op de derde plaats staat van steden die profiteerden van de slavernij had ik niet gedacht. De verbinding slavernij en rabiaat racisme is dichterbij dan ik denk. Nog steeds. Daarom: maak er een nationale herdenkingsdag van. Tweede pinksterdag eruit, Ketikoti erin. Met twintig man maken we een slavernijverledenwandeling door Stad. Caylee is onze gids. Begeesterd vertelt ze over de immens grote financiële belangen van stadjers die investeerden in het lijden van zwarte medemensen.

BUURTBBC Verschroeid vlees kan eigenlijk niet meer, maar voor zo’n mooie dronefoto hebben we wat over, zie ze daar zitten, drie handenvol buren in de binnentuin, met sterke verhalen over twee ons ontvallenen, van wie één in Stad wordt geëerd met een gerestaureerde muurschildering, blikken goedkoop venijnig bier, vette gamba’s, en een nijpend gebrek aan flirten op het scherpst van de snede en altijd weer die gekmakende spijt achteraf…

JULIA tovert het grasperk aan Reitemakersrijge in een feeëriek plaatje met wit(te bloemen) op groen. Geen lelies maar bosanemonen, een eindexamenproject van eindexamenstudent Julia (Polen) die vier jaar gelden in Groningen neerstreek en die na straks een gap-year haar ‘Fine Art’studie in de Randstad wil voortzetten

AS YOU LIKE IT van William Shakespeare zorgt voor een volle bak in Diever. Volgens het programmaboekje een vrolijke genderchaos. Een heerlijke hilarische klucht waarin personages even eenvoudig van geslacht als van kostuum wisselen. Dit jaar met een indrukwekkende het bos voorstellende houten constructie rond het theater, een knetterende brommer, extra merels in de bomen, perfect geluid/licht, supermooie kostuums en eersteklas acteurs.

 

OOSTERKERK Als vijftienjarige zat ik in de jeugddienstcommissie van de hervormde en gereformeerde kerk in Kollum. Ik deed de communicatie en om op te vallen plaatste ik eens een advertentie omgekeerd in de Kollumer Krant. Vooraf voelden we de dominee aan de tand in geanimeerde discussies over de vraag hoe je in enkele dagen de Arke Noachs met miljoenen dieren vulde en hoe dan zat met de afvoer van de miljoenen kilo’s mest, het onnut van de besnijdenis en de vraag wat de uitdrukking ‘een man en een vrouw worden één vlees’ betekende. Slager Zeldenrust, vleeskenner bij uitstek, was onze begeleider. Israël was nog het beloofde land en kolonialisme een deugd. Als je toen het woord genocide hoorde dacht iedereen aan de Turken en Armeniërs. We deden de collecte en mochten achteraf in Pro Rege de opbrengst tellen en negeerden sneren van meester Meindertsma over geld tellende Farizeeërs. Nu woon ik de begrafenis bij van een goede bekende uit mijn jeugd. Zijn shantykoor zingt en een bridgekameraad speelt voor dominee. Als ik uitgekeken ben op de verrukkelijk vuurrode gelnagels van mijn buurvrouw bestudeer ik de brandende lamp die ook niet misstaat in het hogere segment paaldansclub of in de hal van het ABN-hoofdkantoor. Uit volle borst meezingend met de liederen over met heerlijkheden (in plaats van gif) beklede leliën voel ik me als een tot het veganisme bekeerde die geniet van de geur van gebakken spekjes.

JOURNAAL week 26 (2026)

TIME LAPSE Wat is er mooier dan een stukje fietsen met een oude kameraad die ik al ken uit de tijd dat onze paden elkaar kruisten op een school voor v.o. in Emmen. Een openbare want we geloven in onderwijs dat geen eisen stelt aan kennis van en gedrag volgens de dwingende regels van welke religie dan ook. Ligt de basis voor Robs fietspassie en snelheid in Emmen, bij fietsgroep Boerhoorn? Zijn verhuizing naar Vorden heeft hem goed gedaan. Lid geworden van een echte W.S.V. met een eigen tricot, wie weet met reclame voor de laminaatwinkel, verpulvert hij op rechte stukken het ene na het andere zorgvuldig op Strava bijgehouden record. Zijn bochtenwerk is na een intensieve cursus van Maarten Tjallingii, ooit Tour-de-France-rijder, in 2016 Gouden-Pijl-deelnemer in Emmen, fenomenaal, superieur! De middagtemperatuur loopt lekker op maar is en blijft alleszins doable. Een mevrouw in Haren wil ons graag fotograferen en drukt zeven keer af: een time lapse in de dop.

ZOMER Is de zomer bij uitstek de tijd van bijzondere ontmoetingen? Groningens grootste studentenvereniging Albertus Magnus nodigt haar buren uit voor een borrel met het nieuwe bestuur. Gek, maar waar het veel kleinere Vindicat vaak gehuld is in een kwade walm slaagt de roomse club Albertus erin om midden in het stadshart zijn buren tevreden te houden. En dat ondanks drukbezochte partijtjes. Wat helpt: AM huurt beveiligers in voor nachtelijk toezicht op drugs- en lawaaioverlast. En zou de wijwaterkwast van de nieuwe bisschop nog wat uitrichten?

KOSINSKI’S COCKPIT Niet elke (hernieuwde) ontmoeting is een schot in de roos. Na de prettige herlezing van Kosinski’s ‘Geverfde vogel’ valt ‘Cockpit’ erg tegen. Een slordig aaneengeregen serie van manipulatieve geheimedienstacties houdt geen stand.

‘SPIJS’ Met zijn vieren praten we bij in ‘Spijs’ een eettentje tegenover het UMCG. De tijd dat we elkaar bijna wekelijks zagen ligt achter ons. Beroepen, kinderen, sporten, het Drentse dorpje S., en interesses binden ons als collageen in spierweefsels. Een paar dagen na onze ontmoeting krijg ik het bericht dat T’s vader in de oorlog in mijn geboortedorp K doorbracht. T vond in de nalatenschap een viertal boekjes over Kollum. Nou ja…..

OLIVIER KEMLER studeert af aan het prins Claus Conservatorium en als afstudeerproject geeft hij een concert, een bachelor recital, voor bijna 200 gasten. Wat een zanger. Als dat geen cum laude wordt, eet ik mijn nieuwe Panama op. Tenor Olivier (22) zingt werk, alles uit het hoofd, van een hele serie componisten en vertelt een soort liefdesverhaal met de nodige dramatiek. Vooraf krijgt het publiek de (hier en daar wat haperende) teksten, maar lezen tijdens het concert is onmogelijk, zodat mijn ‘spaghetti-met-rode-saus-recept-theorie’ opgaat: had de bijna afgestudeerde in de vijf talen (Italiaans, Duits, Engels, Frans, Latijn), die hij verrekte goed beheerst, een nieuwe pizza-receptuur gezongen, geen mens had het gemerkt. Je kunt merken dat dit conservatorium meer met muziek dan met toneel heeft. De vlakke zaal verhindert goed zicht en het geluid kan echt beter. Maar wow, wat een zanger. Nu nog iets in het Gronings.

Journaal WEEK 25 (2026)

BOLSHUIZEN Wandelend vanuit Ezinge passeer je uitgestrekte landerijen, een omgekeerde vlag bij Oostum van een boer die, opgestookt door de BBB, vindt dat er nog meer subsidie naar de landbouw moet en gehuchtjes. Ingeklemd tussen Schifpot en Brillerij ligt Bolshuizen aan het Aduarderdiep met twee boerderijen. In Appgroepjes kent slechts één gast (fietser natuurlijk) Bolshuizen.

UIT DE KAST Atelier Forma Aktua organiseert een laagdrempelige expositie van 8 juli t/m 16 augustus, Zomersalon genaamd. Okee, denk ik, daar doe ik graag een keer aan mee. Ik zoek vijf schilderijtjes bij elkaar, geef ze een bijpassende naam en bedenk een vraagprijs. Klinkt gemakkelijker dan het is. De namen zijn: ‘Figelaaiern’, ‘Vrouw I’, ‘Stuudzje’, ‘100 intermezzi’ en ‘Allegro ma non troppo’. Die laatste naam ‘snel, maar ook weer niet te’ dekt ook mijn gehele inzending. De prijzen: € 99,- € 1.000,- € 66,- en nog twee keer € 99,-. Waarom die uitschieter naar 1K? Het gaat om een verkoopexpo en de afko NTK bij ‘Vrouw I’ werd niet geaccepteerd. Ook mijn voorstel om de bedragen in drie maandelijkse bedragen af te laten rekenen is onmogelijk. Ik realiseer me goed dat meedoen een vorm van ‘uit de kast komen is’. Mijn obsessief-compulsieve geometrische fase herkende ik na een toevallige kennismaking met Gerhard Richter die meer dan een decennium aaneen blokjes schilderde.

UROLOGIE Dat alle mannen mèt maar niet alle áán prostaatkanker doodgaan is een geruststellend idee. Een verhoogde psa kan wijzen op een vergrote prostaat, een ontsteking of een kankervorm. Mijn behandelend specialist, nou ja, een ANIOS, een basisarts met een passie voor oudemannenkwalen denk ik, glimlacht wat als ze merkt dat ik mijn huiswerk gemaakt heb. Ik lijd aan een milde vergroting en ze wil me weer zien over een half jaar. Hmmm. Vrouw I houdt me tegen als ik hier de echofoto wil posten. Ik vergeet ANIOS te vragen of ze de, voor mij nog onvindbare, passage over prostaat melken kent in een boek van Maarten ’t Hart.

‘GEVERFDE VOGEL’ VAN KOSINSKI Even weer een boek uit de oude doos lezen, denk ik, en ik kom bij ‘Geverfde vogel’ van Jerzy K. uit dat ik als twintigjarige voor ’t eerst las. Het was een spraakmakend en destijds controversieel boek en werd in 1966 met een lovende pers ontvangen en telde al snel 15 drukken. Sodomie, massaverkrachtingen, horror, racisme, rabiaat antisemitisme, hekserij. De zwartharige jonge hoofdpersoon krijgt een zware jeugd in de door animalistische duivels en demonen beheerste Poolse wouden eind 30 begin 40 vorige eeuw. Een bijzonder boeiend boek. Dat de Poolse plattelandbewoners het werk minder waardeerden laat zich raden.

MRI-SCAN KNIE Je bent 70 en je knie is wat gevoelig, nog lang geen schurende krgggg-geluiden, gewoon wat, eeh, gevoelig. Paracetamolletje, ibuprofinnetje, moderne bamboe knee brace (zeg nooit steunkous) en klaar. Je wens mee te doen aan wandel4daagse leidt je naar het wittejassenwoud. Het alledaagse begrip slijtage wordt na de MRI-scan in je dossier in extenso & onheilspellend verwoord: Graad 4 chondropathie (= tot op het bot versleten kraakbeen), degeneratie (= slijtage) meniscus en Bakerse cyste (= zwelling met vocht). En dan nog wat doorgemaakte partiële ruptuur (= scheurtje) voorste kruisband. Maar niks over de wandel4daagse.

MADELIEF Op het superuitgestrekte terrein van de Lentis-kliniek in Zuidlaren kom je een keur aan beeldende kunst tegen. Ik zie ‘Madelief’ van Marion Piersma, een zonnende vrouw die bijna uitbehandeld is: tot op de laatste vezel uitgerust en hersteld, maar nog niet zo dat ze de kijker aan durft te kijken.

JOURNAAL week 24

MAANDAG Omdat je de meeste wandelpaden in Stad wel kent bedenk je iets nieuws: je pakt de bus, stapt uit op de gewenste afstand en wandelt terug. Moet je natuurlijk wel een goede bus pakken. Mijn bus slaat dorpen en gehuchten over als de VVD de spreidingswet en gaat in één streep naar Assen. Via Vries kuier ik naar Zuidlaren. Mijn knie die deze week een MRI-scan krijgt en ik kunnen de 11,2 kms aan.

DINSDAG Zoals alle zeventigplussers hele delen van Koot en Bie uit hun hoofd kennen, zo weten ze ook alles van psa-waarden. Ik herlees ‘Prostatitis’ uit ‘Veertig’ van Kees van Kooten en vraag advies aan mijn beste kameraden: wat te doen? Bloedonderzoek wijst een 40% hogere waarde aan dan de bovenwaarde. Het risico van prostaatonderzoek is dat witte jassen je meesleuren in overbodige onderzoeken. Ik besluit deze keer te luisteren naar Kees, Rob en Ted. Op naar de uroloog. Maarre, ik leer ook dat in Nederland de psa-bovenwaarde in 2014 met 25 % naar beneden is bijgesteld. Enne, de vermaarde Amerikaanse Mayo Clinic gebruikt een bovenwaarde voor 70-plussers die meer dan twee keer hoger is dan die ik op mijn Certe-formulier zie. Hmm. Opmerkelijk.

WOENSDAG Na drie weken (duurzaam, avontuurlijk, cultureel, veelzijdig, verrassend en gerieflijk) treinen in Italië vraagt Treinreisorganisator www.Opreis.nl me een review te schrijven. Ik ontvang een fijn boek en zie, nadenkend over volgend jaar, dat wel Corsica maar Slovenië niet hun hun pakket zit. Interessant hoe onze vakantievoorliefde is gekanteld van platteland naar steden. Kon het vroeger niet ruraal genoeg zijn, nu willen we reuring, cultuur en variatie. Een soort weerspiegeling van ons woon- en leefklimaat. Van een dorp of buitenwijk verhuisden we naar een stadscentrum. Van droog, traag, rustig, ruim en saai naar levendig, vrolijk, lekker en sappig, een beetje zoals we meer van de pizzakern dan van de dikke taaie droge korst houden. Een datsja in Zuidlaren zorgt voor een soepele adaptatie.

DONDERDAG Op mijn Giant compenseer ik mijn vertrek uit de provincie en geniet volleteuggewijs in vliegende vaart van een van de mooiste natuurgebieden nabij Stad: de Onlanden. Ondanks de nare naam blijven vogelaars en fotografen proberen de visarend te spotten. Fietsers verlagen hun tempi omdat de werkelijk wonderschone natuur imponeert. Het benadert Friese vergezichten, maar dan zonder kerktorens en staande masten. Ik stop voor een kunstwerk dat uit drie hoge houten stoelen bestaat.

VRIJDAG Zo’n vijftig leden, 10 mannen en 40 vrouwen, van kunstenaarsvereniging AKKA (geslaagden van de Klassieke Academie in Groningen) tonen werk in de A-kerk. Van € 25,- tot € 3.000,-. Gevarieerd, degelijk, traditioneel, klassiek, met enkele uitschieters. De A-kerk bewijst eens te meer dat kerken het vege lijf kunnen redden als ze meegaan met de tijd en buiten de schrale religieuze oevers treden. En niemand die over de penis op ‘The electric detective’ van Ferenc Erdok struikelt.

Irwan Droog – DUIF

Wat een heerlijk boek. Verrassend. Nieuw. Tegendraads. Echt. Droog beschrijft de onbegrepen stadsduif, gehaat en zeer geliefd. Uitgebreid gaat hij in op het nare en pijnlijke verschijnsel ‘stringfoot’ en initiatieven om de stadsduif te beschermen. Overal staan mensen op om het woord dierenliefde inhoud te geven. Een van de interessantste en effectiefste initiatieven is de stadsduiventil in Gouda. Op een gemeentelijk gebouw staat een til van 25m²die door duifvrienden wordt beheerd. Op zorgvuldige wijze wordt de stadsduifpopulatie gemonitord, gesteund en beschermd.

Waar komt mijn belangstelling voor duiven vandaan?

Klaasom, Zwaagwesteinde, hield een duif in een kooitje boven de deur naar de gang. Oom Jaap, Veenwouden, hield, tot ver in deze eeuw, ook een duif in huis, maar die mocht vrij rondfladderen in de woonkamer. Duiven in huis, dacht ik, ware afstammelingen van Salomon Levy.

Vrouw I werkte in psychiatrisch ziekenhuis Licht en Kracht/Port Natal in Assen. Op het terrein stond een fiere duiventil op hoge poten. De eerste keer dat ik, overlopend van een explosieve mix van verliefdheid en testosteron, haar die later vrouw I zou worden in de gammele gele R-vier ophaalde, dacht ik: hebbes en over de til: die ga ik nog eens namaken. Zo, daar, toen, ontstond mijn fascinatie voor duiven.

Tijdens ons Pieterom-project in Sleen maakte ik, samen met zoon II, een replica van de Assense til. En ik ging duiven houden. Na ons Sleense avontuur bouwde ik in Emmen weer een duivenhok, eerst een sierlijk klein Rietveldiaans huis, later een effectieve iets grotere, deze keer met een echte invliegconstructie, een sputnik. In Nieuw-Amsterdam kocht ik duiven. Sierduiven, soms een Turkse tortel en vooral de speciale tuimelaars, ware luchtacrobaten. Valken en buizerds maakten dat ik vaker naar Nieuw Amsterdam reisde dan me lief was.

Mijn duivenboekencollectie groeide en ik begon duifobservaties op te schrijven: https://klaastaal.nl/duiven-tillen-unesco-deel-i/ en https://klaastaal.nl/6028-2/. Het verbaast me nog steeds hoeveel er over de duif wordt geschreven. Enkele interessante duifboeken: Rinse Sinkgraven – Dorus de doffer, Jon Day – De weg terug en nu dus Duif van Irwan Droog.

Vanwege de duif bezochten we het Griekse eiland Tinos, een eiland dat bekender staat om de honderden duifhuizen dan om de breed toegepaste dieronvriendelijke vastbindwijze van schapenpoten om weglopen te voorkomen. Omdat ik meer een vriend van de underdog dan van de Überhund ben ging ik steeds meer van duiven houden. Voeren, beschermen en verdedigen tegen de duivenhaters. Waar ik ook kom, (recent in Italië zie ik dat in alle Noord-Italiaanse steden middeleeuwse bouwwerken voorzien zijn van gaten in de muren, ideaal voor nestelende doffers en duivinnen) overal bekijk ik de duif en leer onnozelaars wat goed duivenvoer is.

In het algemeen kenmerken Nederlandse steden zich door een (passief) agressief antiduivenbeleid. Netten, de buks, spikes, gas, you name it. Groningen dat ten onrechte denkt dat er te veel stadsduiven zijn neemt de plaats van onzelieveheer in door aan geboorteregeling te doen. Aan voer wordt een anticonceptiemiddel toegevoegd om geboortes te beperken.

Vijfentwintig vinkjes

  • DEEL I En ja hoor, je wordt zeventig, het lichamelijk verval begint en je loopt de deur plat bij je huisarts. De hypochonder in jou ontwaakt. Een ver familielid, aangetrouwde man, 73, overlijdt na een fietstochtje. Zelf ook een verwoed fietser, schrik je wat. De schrik ebt weg als je hoort dat het om een bredebandentochtje ging. Tijdens de fietsrit begaf het hart het, veroorzaakt door een te hoog cholesterolgehalte.
  • Je kende natuurlijk het Koeman-Koeman-Egbers-cardioloog Piek-verhaal dat al jaren een hit is op YouTube. De argeloze (zeg nooit: onnozele) met slechte genen toegeruste mannen hadden er geen erg in dat een kransslagader dichtslibde als een gootsteenafvoer door betonrot of frituurvet. Wakker geschud door de Sport-in-Beeld hysterie vier jaar geleden had je je bloed destijds op cholesterol, glucose en nog zowat laten testen.
  • Nog maar een keer laten doen kan geen kwaad, denk je nu. De huisarts gaat akkoord met een herhaling van een bloedonderzoek. Je belt de assistent en noemt cholesterol, glucose en PSA. Op de achtergrond hoor je de hoofdassistent die je dossier even bestudeert ‘doe hem maar een volledig bloedonderzoek’ fluisteren tegen de geneeskundestudent die bijverdient met zeventigers met een zijden stem via de foon afwerken.
  • Thuis bekijk je het Certe-formulier voor het bloedlab en ziet tot je schrik 25 vinkjes. Vijf-en-twintig! De oldtimergaragist met gaten in zijn dagtaak, schiet door je hoofd. Vraag zo’n garagist een uitlaat, olielek en velg te repareren en hij piept het in een middagje. Vraag hem om een intensieve APK-check en hij vindt ‘dertien dingetjes’ waar hij drie werkdagen lang zoet mee is.
  • Wat ongetwijfeld meespeelt zijn je in je inmiddels tot een vuistdikke klapper uitgedijde medisch dossier beschreven Skin-Vision-strapatsen vorig jaar. Misschien is 25 keer een staafje tegen een bloeddruppel houden amper meer werk dan dat drie keer doen. En met 25 krijgt de witte jas een schat aan info. Maar de (nog steeds groeiende groep) huisarts(en)  krijgt ook handvatten voor overbodige onderzoeken; iedereen kent inmiddels het fenomeen van de ‘beter laten lijst’, van overbodige onderzoeken.
  • DEEL II  Nadat je je iets meer op wandelen bent gaan toeleggen met als doel deel te nemen aan de Tweede Groningse Wandelvierdaagse begin augustus krijg je wat mannen eufemistisch ‘een gevoelige knie’ noemen.  Wat is de oorzaak en is er iets tegen te doen? Google voorspelt artritis of slijtage. De witte jas noemt ook nog de meniscus. Het consult duurt drie minuten. De huisarts stelt voor een MRI-scan te laten maken. De resterende tijd praat je met hem over Italiaanse beschermengelen die je voor de Modenaramp behoedden, een bamboe steunkous die heel hip ‘knee brace’ heet, metamorfosen, biodiversiteit en vinken in de tuin.

ITALIË 1 – 21 mei 2016 [IV]

17 MEI Vicenza, Met een collectief museumticket bezoeken we vier musea. Een wonderbaarlijk overdekt, hoog ‘Olympic Theatre’ waar de binnendienst vergat een steuntouw vast te maken zodat een wankele zeventigjarige bijna een doodsmak maakte, het Palzzo Chiericati en nog enkele. In het Chiericati middeleeuwse en Renaisssance kunst, bombastisch, eenvoudig, knap geschilderd, groot werk met veelal religieuze beelden uit tijden dat Less is More en correcte perspectiefinfo loze dingetjes waren. V is een prachtstad met veel architectuur van Palladio en (op zondag) veel muziek op straat, veeleer openluchtconcertjes dan straatmuziek. En, niet onbelangrijk, veel en betaalbare terrassen. [Op het nieuws horen we over een idioot die in Modena, waar we op 5 mei waren, op het publiek is ingereden met enkele doden en zwaargewonden tot gevolg]. Wij hebben geluk gehad.

18 MEI Verona, vanwege de treinstaking heeft Opreis.nl ons vorige week al een ticket gestuurd van de Flixbus. Handig dus. De bus is tot de laatste plaats bezet met een keur aan zwetende reizigers. De binnenstad van Verona is in zijn geheel werelderfgoed. De rivier de Adige doorsnijdt de stad en levert verschillende mooie bruggen op. Mustsees: de Arena, Piazza delle Erbe, Piazza Bra, de Scaligero Brug, enz. Ons hotel zit nabij station Porta Nuova. We maken gebruik van de bus: vaak nog diesels maar met een excellent betalingssysteem: met de bankpas enkel even inchecken voor € 1,66 en dan anderhalf uur onbeperkt meerijden op niet de meest klimaatonvriendelijke methode. Een ratje op straat, bijbelaanprijzers, soms wat vergeten vuilniszakkies, echt een grote stad.

19 MEI Verona: Nabucco, La Boheme La Traviata, Aida, Carmina Burana, alle grote opera’s komen dit jaar weer voorbij in L’Arena, een amfitheatar met 20K zitplaatsen, waarvan 12 à 13K worden gebruikt bij concerten. Een openluchtspektakel van de eerste orde. Vandaag de laatste dag Italië. Wat een leuk land en wat een prachtige steden. Als een van oorsprong Friese plattelandsjongen waar vroeger thuis de enige opsmuk bestond uit een molenschilderij van Jo Rispens, een ingelijste huwelijksbelofte ‘Draagt elkanders lasten’ en enkele glasinloodraampjes met sterren van de voetbal in de tussendeur, krijg ik hier heel wat te verstouwen.  Op sommige buurtsuperplafonds word je door eeuwenoude afbladderende fresco’s aangestaard die nog jaren wachten op restauratie. Ik voel een mix van weemoed en zin om Groningse dingen weer op te pakken. Mijn geheugen wordt gesteund door dit blog en de Polar Steps van vrouw I. Wat een verschil met vroeger, toen we een rolletje foto’s volschoten, die ontwikkelden en in plakboeken lijmden. Vandaag twee interessante ontmoetingen: met Delfina die gedurende een wandeling mijn professoressa Italiaans is. Een vrolijke jonge vrouw met Venezolaanse roots. Later op de middag spreek ik een cellist die speciaal voor mij Bach speelt. Kippenvel op een warme dag.

Hoe staat het met de taal? DuoLingo slaagt erin mij dagelijks te binden met een hoofdstukje met acht oefeningen die elk 17 vragen bevatten. De dagelijkse inspanning kost 5 à 6 kwartieren. Ik schommel tussen de diamant- en de obsediaandivisie. De diamantdivisie gaat sneller en is moeilijker. Die been ik niet bij. De verleden-, voltooide en toekomende tijden begrijp ik allemaal wel, maar vasthouden lukt me niet. Ik heb een mateloze bewondering voor de DL-werkwijze en ik houd me voor ongevoelig te zijn voor de stimulantia in de vorm van promotieaansporingen en dagelijkse rapportages over vorderingen. Toch mis ik de mij bekende gestructureerde inslijpbare werkwoordrijtjes.

20, 21 MEI de reis Verona – München kent wat vertraging. In Verona komt een spoormedewerker persoonlijk per coupé excuses aanbieden voor het half uurtje vertraging. München – Groningen: vlot, op sommige stukjes 303 km/u. Nu nog wat aan geheugentraining doen opdat de steden: München, Bologna, Parma, Ravenna, Ferrara, Padua, Treviso, Conegliano, Vicenza en Verona niet tot een brij verworden.

Voor het eerst op vakantie via een vette treinreis bevalt ons heel goed, met voldoende avontuur, duurzaamheid, natuur, ontspanning en cultuur.

ITALIË 1 – 21 mei 2016 [III]

10 MEI Italië heeft een prima werkend, enigszins ouderwets, openbaarvervoersysteem. Op stations zijn nog loketten voor kaartjes, vaak bemenst door uiterst vriendelijke medewerkers. Opvallend op de stations is dat overdag superlange goederentreinen voorbij komen jakkeren. De gele lijnen waarachter je dient te blijven zijn er niets voor niets. Om de paar seconden worden treinbewegingen met een robotachtige stem in twee talen aangekondigd. Ik praat met drie pubers, van wie één, iemand die veel met games in de weer is, prima Engels spreekt. De andere twee bakken er niets van. Op de IPI staat Italië niet voor niets op een 58e plaats ingeklemd tussen Nepal en Nicaragua.

11 MEI Een wandeling door de prachtige stad leidt ons naar het hoogtepunt: een qua grootte en uitbundigheid Sintpieteriaanse basiliek Sant’Antonio. Fresco’s, beelden, binnenplaatsen, kerkelijke hulpstukken, van alles meer, groter en sierlijker, af en toe lelijker dan je voor mogelijk houdt. Jammer dat het  bijhouden van de drie binnentuintjes wat weinig aandacht krijgt. In vitrines de nieuwe dagboeken van paus Leo Prevost. Naast de uni een boekenzaakje waar de tijd lijkt te hebben stilgestaan: schriften en vulpennen (van het merk Online) te over.

12 MEI Onze treinticket twee uren vervroegen omdat we eerder in Treviso willen zijn, lukt prima. Maar vanwege een storing wordt het tripje in tweeën geknipt: een stuk met de bus en een stuk trein. Ook Treviso is een prachtige stad met als attractie een door de stad kronkelende rivier de Sile. Luigi Bailo is een aardig museum. Ik zie een klassiek beeld dat me aan de discussie over manosphere-gedrag doet denken. Vrouw I vindt het nog wat lastig zich erin te herkennen.

13 MEI Naar Venetië, een uitvergroot Giethoorn met een vleugje Urk. De drukte lijkt je eerst te verpletteren maar allengs, na vier stegen, wordt het rustiger. San Marco Plaza is weer druk. De gondeliers, zonder uitzondering strakke boys, doen hun kunstje vanaf € 90,-. De gondels zijn ware praalschuitjes: blinkend zwarte lak met gouden accenten. Op San Marco doen we ons duurste terras ooit, maar dan wel met live muziek. Maar wat een plein! In European Cultural Centre is een expositie ‘Gaza – No Words’ van Palestine Museum US.

14 MEI Conegliano, het eerste stadje waar wat minder over te vertellen valt, het is er rustig, groen, beetje heuvelachtig, fris en enigszins saai. We verblijven in een sporthotel met grastennisbaan, tafeltennis en zwembad. Brrr. We horen over een mogelijke treinstaking volgende week. 15 MEI Half leeuw half vrouw, deze sfinx staat op Piazza Cima van Proseccostad Conegliano.

16 MEI Vicenza wordt het. Maar eerst in Conegliano nog kennismaken met de schilder Varese. Ik zie een vrouwelijke Jezus nedergedaald ter helle, surrealistisch werk en paarden. Bijzonder werk. Per sneltrein naar Vicenzo. In deze stad heerst het 16e euwse werk van architect Palladio. Een eerste wandeling bevestigt ons vermoeden: een prachtstad. Maar waarom die dieselbussen door het stadshart moeten?