ZONDAG Atelier Forma Aktua vraagt zijn vrienden mee te doen aan een groepsexpositie, Zomersalon genaamd. 60 personen nemen de uitdaging aan en leveren elk gemiddeld vier werkjes in. Rijp, groen, figuratief, abstract, ingenieus, lomp, gedetailleerd, fijn, grof, complex, eenvoudig: veel te zien. Allen nodigen trots enkele gasten uit (mijn gasten komen uit Groningen en Den Haag). Kun je nagaan dat het lekker druk was bij de opening. 150 vrolijke koppen, het begrip zondagse kleding krijgt weer invulling, live (piano)muziek, hapjes en drankjes en lekkere ruis op straat.
DINSDAG COA – TOG mismatch Het Centraal Orgaan Asielopvang in Ter Apel loopt bijna dagelijks vol. Vluchtelingen worden dan in bussen vervoerd naar gymzalen in de regio: Stadskanaal, Gieten en meer. Op kampeervereniging Tot Ons Genoegen in Zuidlaren staat een grote werkschuur, van circa 30 x 10 meter leeg. Een en een is twee, denk ik. Deze schuur kan snel worden omgetoverd tot opvanghuis. Veertig bedden, goede WIFI, vijf toiletten, douches, wasmachientje en droger erin en opvangen maar. Ik bied me aan als coördinator. Alleen nog even de gemeente Tynaarlo en de leden van TOG voor de kar spannen. In de gauwigheid leg ik mijn plan nog even voor aan twee schrandere TOG-leden. Voordat ik de gemeente en de vereniging opschud leg ik het plan voor aan het COA. Die zet er een streep door. Ze willen enkel grote opvanglocaties voor 300 personen.
WOENSDAG / EEKHOORN Een kort, als het ware gehaast, hoog krassend, schrapend geluid maakt hij, onze eekhoorn die om half zeven, zeven uur langskomt als ik bijna onhoorbaar fluitend het geluid van een houtduif probeer na te doen. De rillen gravende mol en de verderop tikkende specht zien is haast onmogelijk nu de tuin ultragroen is en bomen vol in het blad zitten. Twee roodborstjes hippen wat rond en houden me in de gaten. Naakt- en huisjesslakken niet, die slepen zich voort en laten een glinsterend spoortje na, dat, was het groter, me aan een oude buurman doet denken, die onophoudelijk zijn lopende neus met een gehandschoende hand depte. Enkel omdat ze Rita heet en me aan Wieringa’s ‘De heilige Rita’ doet denken, zeg ik de aardige overbuurvrouw toe haar wat te zullen helpen met haar door groen overwoekerde lusthof. Na vijf uren ga je kunnen zien dat ik geweest ben, beloof ik d’r.

VRIJDAG / LUSTRUM geveltuinwedstrijd. Onze buurtvereniging zet zich in voor de aanleg van geveltuintjes. De straten vergroenen en verfraaien, ze zijn goed voor de biodiversiteit en, mits groot en als het kan uitgevoerd met bomen, ze verlagen de binnenstedelijke hittesress. Dit jaar wordt voor de vijfde keer ‘het gouden schepje’ uitgereikt. Het eerste jaar was J. P. Rawie de uitreiker, nu hebben we wethouder Wijnja gestrikt. Vaak zijn dat uiterst gezellige bijeenkomsten in het ramvolle café Wolthoorn & co. We hangen dan grote foto’s op van de 30 genomineerde tuintjes, buurtverenigingsleden krijgen groene stickertjes en plakken die op de foto van de beste geveltuin. Foto’s: Hoekstraat, Vischhoek en Noorderhaven. 
ZATERDAG / VIJF JAAR STAD Bekenden, vrienden, familie uit dorpen en buitenwijken waar parkeervergunning een vreemd woord is waarschuwden ons vijf jaar geleden voor de binnenstadsperikelen. Geluids- en drugsoverlast zouden ons teveel worden. Zullen we nog zien, dacht ik. De twee plantenbakken voor de deur bleven ongeschonden en staan. Zelfs een vuurrode kalebas die ik uitdagend in de plantenbak legde bleef onaangeroerd. De aan de gevel bevestigde minibieb: onbeschadigd. Afgelopen week spreek ik voor de tweede keer een wildplasser aan. Hij zwaar onder invloed. Met behoorlijke stemverheffing wijs ik hem op het openbare toilet. Als hij agressieve neigingen vertoont fotografeer ik ‘m en zeg dat ik een melding maak. Hij taait af.



DINSDAG / DAKLOOS Even ben ik in verwarring als ik iemand zie slapen op een eenpersoonsbedje met matras achter een groot geel scherm naast een weggewaaide paraplu. Zie ik een restant van een sociaal gerand afstudeerproject van Minerva of gewoon een dakloze passant die een fijn bed heeft gevonden? Als ik ‘m koffie wil brengen is hij er net vandoor.
WOENSDAGmorgen / DUIVEN Rense Sinkgraven, ooit gemeentedichter in Stad, schreef Dorus de Doffer, een heerlijk boek, de eerste Nederlandse duivenmelkersroman, dat ik net aan het herlezen ben. Tegelijk zie ik op de stadswebsite 
DONDERDAG / GREENKEEPER Sinds een half jaar ben ik green & grey-keeper van studentenstudiocomplex Blockhouse naast ons. Ik onderhoud 15 plantenbakken en vier boompjes. Extra leuk: vrienden bezorgen me gratis planten. Rogier tomatenplanten en Geertje dahlia’s. Bij Lidl koop ik plantjes in de aanbieding. Snoeien, bewateren, poten, dieven, vegen, wieden, praatjes maken met studenten van (ver) buiten Nederland. Planten in bakken verzorgen vereist speciale technieken. Ik heb te dealen met bezonning en een invasie van slakken. De kruidenhoek, de oleander, vol in bloei! en de skimmia’s heb ik aardig in de vingers. Ons halfjaarlijkse voortgangsgesprek concludeert: we gaan door.
VRIJDAG/ GRONINGER MUSEUM / KAPITAALVERNIETIGING In 2019 presenteerde het Groninger Museum een expositie van glasmaker Chihully. Klaastaal publiceerde daarover
ZATERDAG / METAMORFOSEN Als we in de wijk een serie wandelingen organiseren over het thema biodiversiteit biedt classicus en Ovidiuskenner Ger Euwals aan een 
KETIKOTI Dat Groningen op de derde plaats staat van steden die profiteerden van de slavernij had ik niet gedacht. De verbinding slavernij en rabiaat racisme is dichterbij dan ik denk. Nog steeds. Daarom: maak er een nationale herdenkingsdag van. Tweede pinksterdag eruit, Ketikoti erin. Met twintig man maken we een slavernijverledenwandeling door Stad. Caylee is onze gids. Begeesterd vertelt ze over de immens grote financiële belangen van stadjers die investeerden in het lijden van zwarte medemensen.
BUURTBBC Verschroeid vlees kan eigenlijk niet meer, maar voor zo’n mooie dronefoto hebben we wat over, zie ze daar zitten, drie handenvol buren in de binnentuin, met sterke verhalen over twee ons ontvallenen, van wie één in Stad wordt geëerd met een gerestaureerde muurschildering, blikken goedkoop venijnig bier, vette gamba’s, en een nijpend gebrek aan flirten op het scherpst van de snede en altijd weer die gekmakende spijt achteraf…
JULIA tovert het grasperk aan Reitemakersrijge in een feeëriek plaatje met wit(te bloemen) op groen. Geen lelies maar bosanemonen, een eindexamenproject van eindexamenstudent Julia (Polen) die vier jaar gelden in Groningen neerstreek en die na straks een gap-year haar ‘Fine Art’studie in de Randstad wil voortzetten
AS YOU LIKE IT van William Shakespeare zorgt voor een volle bak in Diever. Volgens het programmaboekje een vrolijke genderchaos. Een heerlijke hilarische klucht waarin personages even eenvoudig van geslacht als van kostuum wisselen. Dit jaar met een indrukwekkende het bos voorstellende houten constructie rond het theater, een knetterende brommer, extra merels in de bomen, perfect geluid/licht, supermooie kostuums en eersteklas acteurs.
OOSTERKERK Als vijftienjarige zat ik in de jeugddienstcommissie van de hervormde en gereformeerde kerk in Kollum. Ik deed de communicatie en om op te vallen plaatste ik eens een advertentie omgekeerd in de Kollumer Krant. Vooraf voelden we de dominee aan de tand in geanimeerde discussies over de vraag hoe je in enkele dagen de Arke Noachs met miljoenen dieren vulde en hoe dan zat met de afvoer van de miljoenen kilo’s mest, het onnut van de besnijdenis en de vraag wat de uitdrukking ‘een man en een vrouw worden één vlees’ betekende. Slager Zeldenrust, vleeskenner bij uitstek, was onze begeleider. Israël was nog het beloofde land en kolonialisme een deugd. Als je toen het woord genocide hoorde dacht iedereen aan de Turken en Armeniërs. We deden de collecte en mochten achteraf in Pro Rege de opbrengst tellen en negeerden sneren van meester Meindertsma over geld tellende Farizeeërs. Nu woon ik de begrafenis bij van een goede bekende uit mijn jeugd. Zijn shantykoor zingt en een bridgekameraad speelt voor dominee. Als ik uitgekeken ben op de verrukkelijk vuurrode gelnagels van mijn buurvrouw bestudeer ik de brandende lamp die ook niet misstaat in het hogere segment paaldansclub of in de hal van het ABN-hoofdkantoor. Uit volle borst meezingend met de liederen over met heerlijkheden (in plaats van gif) beklede leliën voel ik me als een tot het veganisme bekeerde die geniet van de geur van gebakken spekjes.
TIME LAPSE Wat is er mooier dan een stukje fietsen met een oude kameraad die ik al ken uit de tijd dat onze paden elkaar kruisten op
ZOMER Is de zomer bij uitstek de tijd van bijzondere ontmoetingen? Groningens grootste studentenvereniging Albertus Magnus nodigt haar buren uit voor een borrel met het nieuwe bestuur. Gek, maar waar het veel kleinere Vindicat vaak gehuld is in een kwade walm slaagt de roomse club Albertus erin om midden in het stadshart zijn buren tevreden te houden. En dat ondanks drukbezochte partijtjes. Wat helpt: AM huurt beveiligers in voor nachtelijk toezicht op drugs- en lawaaioverlast. En zou de wijwaterkwast van de nieuwe bisschop nog wat uitrichten?
‘SPIJS’ Met zijn vieren praten we bij in ‘Spijs’ een eettentje tegenover het UMCG. De tijd dat we elkaar bijna wekelijks zagen ligt achter ons. Beroepen, kinderen, sporten, het Drentse dorpje S., en interesses binden ons als collageen in spierweefsels. Een paar dagen na onze ontmoeting krijg ik het bericht dat T’s vader in de oorlog in mijn geboortedorp K doorbracht. T vond in de nalatenschap een viertal boekjes over Kollum. Nou ja…..
OLIVIER KEMLER studeert af aan het prins Claus Conservatorium en als afstudeerproject geeft hij een concert, een bachelor recital, voor bijna 200 gasten. Wat een zanger. Als dat geen cum laude wordt, eet ik mijn nieuwe Panama op. Tenor Olivier (22) zingt werk, alles uit het hoofd, van een hele serie componisten en vertelt een soort liefdesverhaal met de nodige dramatiek. Vooraf krijgt het publiek de (hier en daar wat haperende) teksten, maar lezen tijdens het concert is onmogelijk, zodat mijn ‘spaghetti-met-rode-saus-recept-theorie’ opgaat: had de bijna afgestudeerde in de vijf talen (Italiaans, Duits, Engels, Frans, Latijn), die hij verrekte goed beheerst, een nieuwe pizza-receptuur gezongen, geen mens had het gemerkt. Je kunt merken dat dit conservatorium meer met muziek dan met toneel heeft. De vlakke zaal verhindert goed zicht en het geluid kan echt beter. Maar wow, wat een zanger. Nu nog iets in het Gronings.
BOLSHUIZEN Wandelend vanuit Ezinge passeer je uitgestrekte landerijen, een omgekeerde vlag bij Oostum van een boer die, opgestookt door de BBB, vindt dat er nog meer subsidie naar de landbouw moet en gehuchtjes. Ingeklemd tussen Schifpot en Brillerij ligt Bolshuizen aan het Aduarderdiep met twee boerderijen. In Appgroepjes kent slechts één gast (fietser natuurlijk) Bolshuizen.
UIT DE KAST Atelier Forma Aktua organiseert een laagdrempelige expositie van 8 juli t/m 16 augustus, Zomersalon genaamd. Okee, denk ik, daar doe ik graag een keer aan mee. Ik zoek vijf schilderijtjes bij elkaar, geef ze een bijpassende naam en bedenk een vraagprijs. Klinkt gemakkelijker dan het is. De namen zijn: ‘Figelaaiern’, ‘Vrouw I’, ‘Stuudzje’, ‘100 intermezzi’ en ‘Allegro ma non troppo’. Die laatste naam ‘snel, maar ook weer niet te’ dekt ook mijn gehele inzending. De prijzen: € 99,- € 1.000,- € 66,- en nog twee keer € 99,-. Waarom die uitschieter naar 1K? Het gaat om een verkoopexpo en de afko NTK bij ‘Vrouw I’ werd niet geaccepteerd. Ook mijn voorstel om de bedragen in drie maandelijkse bedragen af te laten rekenen is onmogelijk. Ik realiseer me goed dat meedoen een vorm van ‘uit de kast komen is’. Mijn obsessief-compulsieve geometrische fase herkende ik na een toevallige kennismaking met Gerhard Richter die meer dan een decennium aaneen blokjes schilderde.
‘GEVERFDE VOGEL’ VAN KOSINSKI Even weer een boek uit de oude doos lezen, denk ik, en ik kom bij ‘Geverfde vogel’ van Jerzy K. uit dat ik als twintigjarige voor ’t eerst las. Het was een spraakmakend en destijds controversieel boek en werd in 1966 met een lovende pers ontvangen en telde al snel 15 drukken. Sodomie, massaverkrachtingen, horror, racisme, rabiaat antisemitisme, hekserij. De zwartharige jonge hoofdpersoon krijgt een zware jeugd in de door animalistische duivels en demonen beheerste Poolse wouden eind 30 begin 40 vorige eeuw. Een bijzonder boeiend boek. Dat de Poolse plattelandbewoners het werk minder waardeerden laat zich raden.
MADELIEF Op het superuitgestrekte terrein van de Lentis-kliniek in Zuidlaren kom je een keur aan beeldende kunst tegen. Ik zie ‘Madelief’ van Marion Piersma, een zonnende vrouw die bijna uitbehandeld is: tot op de laatste vezel uitgerust en hersteld, maar nog niet zo dat ze de kijker aan durft te kijken.
DINSDAG Zoals alle zeventigplussers hele delen van Koot en Bie uit hun hoofd kennen, zo weten ze ook alles van psa-waarden. Ik herlees ‘Prostatitis’ uit ‘Veertig’ van Kees van Kooten en vraag advies aan mijn beste kameraden: wat te doen? Bloedonderzoek wijst een 40% hogere waarde aan dan de bovenwaarde. Het risico van prostaatonderzoek is dat witte jassen je meesleuren in
overbodige onderzoeken. Ik besluit deze keer te luisteren naar Kees, Rob en Ted. Op naar de uroloog. Maarre, ik leer ook dat in Nederland de psa-bovenwaarde in 2014 met 25 % naar beneden is bijgesteld. Enne, de vermaarde Amerikaanse Mayo Clinic gebruikt een bovenwaarde voor 70-plussers die meer dan twee keer hoger is dan die ik op mijn Certe-formulier zie. Hmm. Opmerkelijk.
WOENSDAG Na drie weken (duurzaam, avontuurlijk, cultureel, veelzijdig, verrassend en gerieflijk) treinen in Italië vraagt Treinreisorganisator
DONDERDAG Op mijn Giant compenseer ik mijn vertrek uit de provincie en geniet volleteuggewijs in vliegende vaart van een van de mooiste natuurgebieden nabij Stad: de Onlanden. Ondanks de nare naam blijven vogelaars en fotografen proberen de visarend te spotten. Fietsers verlagen hun tempi omdat de werkelijk wonderschone natuur imponeert. Het benadert Friese vergezichten, maar dan zonder kerktorens en staande masten. Ik stop voor een kunstwerk dat uit drie hoge houten stoelen bestaat.
VRIJDAG Zo’n vijftig leden, 10 mannen en 40 vrouwen, van kunstenaarsvereniging AKKA (geslaagden van de Klassieke Academie in Groningen) 
Wat een heerlijk boek. Verrassend. Nieuw. Tegendraads. Echt. Droog beschrijft de onbegrepen stadsduif, gehaat en zeer geliefd. Uitgebreid gaat hij in op het nare en pijnlijke verschijnsel ‘stringfoot’ en initiatieven om de stadsduif te beschermen. Overal staan mensen op om het woord dierenliefde inhoud te geven. Een van de interessantste en effectiefste initiatieven is de stadsduiventil in Gouda. Op een gemeentelijk gebouw staat een til van 25m²die door duifvrienden wordt beheerd. Op zorgvuldige wijze wordt de stadsduifpopulatie gemonitord, gesteund en beschermd.
Vanwege de duif bezochten we het Griekse eiland Tinos, een eiland dat bekender staat om de honderden duifhuizen dan om de breed toegepaste dieronvriendelijke vastbindwijze van schapenpoten om weglopen te voorkomen. Omdat ik meer een vriend van de underdog dan van de Überhund ben ging ik steeds meer van duiven houden. Voeren, beschermen en verdedigen tegen de duivenhaters. Waar ik ook kom, (recent in Italië zie ik dat in alle Noord-Italiaanse steden middeleeuwse bouwwerken voorzien zijn van gaten in de muren, ideaal voor nestelende doffers en duivinnen) overal bekijk ik de duif en leer onnozelaars wat goed duivenvoer is.
DEEL I En ja hoor, je wordt zeventig, het lichamelijk verval begint en je loopt de deur plat bij je huisarts. De hypochonder in jou ontwaakt. Een ver familielid, aangetrouwde man, 73, overlijdt na een fietstochtje. Zelf ook een verwoed fietser, schrik je wat. De schrik ebt weg als je hoort dat het om een bredebandentochtje ging. Tijdens de fietsrit begaf het hart het, veroorzaakt door een te hoog cholesterolgehalte.
17 MEI Vicenza, Met een collectief museumticket bezoeken we vier musea. Een wonderbaarlijk overdekt, hoog ‘Olympic Theatre’ waar de binnendienst vergat een steuntouw vast te maken zodat een wankele zeventigjarige bijna een doodsmak maakte, het Palzzo Chiericati en nog enkele. In het Chiericati middeleeuwse en Renaisssance kunst, bombastisch, eenvoudig, knap geschilderd, groot werk met veelal religieuze beelden uit tijden dat Less is
More en correcte perspectiefinfo loze dingetjes waren. V is een prachtstad met veel architectuur van Palladio en (op zondag) veel muziek op straat, veeleer openluchtconcertjes dan straatmuziek. En, niet onbelangrijk, veel en betaalbare terrassen. [Op het nieuws horen we over een idioot die in Modena, waar we op 5 mei waren, op het publiek is ingereden met enkele doden en zwaargewonden tot gevolg]. Wij hebben geluk gehad.
18 MEI Verona, vanwege de treinstaking heeft Opreis.nl ons vorige week al een ticket gestuurd van de Flixbus. Handig dus. De bus is tot de laatste plaats bezet met een keur aan zwetende reizigers. De binnenstad van Verona is in zijn geheel werelderfgoed. De rivier de Adige doorsnijdt de stad en levert verschillende mooie bruggen op. Mustsees: de Arena, Piazza delle Erbe, Piazza Bra, de Scaligero Brug, enz.
Ons hotel zit nabij station Porta Nuova. We maken gebruik van de bus: vaak nog diesels maar met een excellent betalingssysteem: met de bankpas enkel even inchecken voor € 1,66 en dan anderhalf uur onbeperkt meerijden op niet de meest klimaatonvriendelijke methode. Een ratje op straat, bijbelaanprijzers, soms wat vergeten vuilniszakkies, echt een grote stad.
19 MEI Verona: Nabucco, La Boheme La Traviata, Aida, Carmina Burana, alle grote opera’s komen dit jaar weer voorbij in L’Arena, een amfitheatar met 20K zitplaatsen, waarvan 12 à 13K worden gebruikt bij concerten. Een openluchtspektakel van de eerste orde. Vandaag de laatste dag Italië. Wat een leuk land en wat een prachtige steden. Als een van oorsprong Friese plattelandsjongen waar vroeger thuis de enige opsmuk bestond uit een molenschilderij van Jo Rispens, een ingelijste huwelijksbelofte ‘Draagt elkanders lasten’ en enkele glasinloodraampjes met sterren van de voetbal in de tussendeur, krijg ik hier heel wat te verstouwen. Op sommige buurtsuperplafonds word je door eeuwenoude afbladderende fresco’s
aangestaard die nog jaren wachten op restauratie. Ik voel een mix van weemoed en zin om Groningse dingen weer op te pakken. Mijn geheugen wordt gesteund door dit blog en de Polar Steps van vrouw I. Wat een verschil met vroeger, toen we een rolletje foto’s volschoten, die ontwikkelden en in plakboeken lijmden. Vandaag twee interessante ontmoetingen: met Delfina die gedurende een wandeling mijn professoressa Italiaans is. Een vrolijke jonge vrouw met Venezolaanse roots. Later op de middag spreek ik een cellist die speciaal voor mij Bach speelt. Kippenvel op een warme dag.
10 MEI Italië heeft een prima werkend, enigszins ouderwets, openbaarvervoersysteem. Op stations zijn nog loketten voor kaartjes, vaak bemenst door uiterst vriendelijke medewerkers. Opvallend op de stations is dat overdag superlange goederentreinen voorbij komen jakkeren. De gele lijnen waarachter je dient te blijven zijn er niets voor niets. Om de paar seconden worden treinbewegingen met een robotachtige stem in twee talen aangekondigd. Ik praat met drie pubers, van wie één, iemand die veel met games in de weer is, prima Engels spreekt. De andere twee bakken er niets van. Op de
11 MEI Een wandeling door de prachtige stad leidt ons naar het hoogtepunt: een qua grootte en uitbundigheid Sintpieteriaanse basiliek Sant’Antonio. Fresco’s, beelden, binnenplaatsen, kerkelijke hulpstukken, van alles meer, groter en sierlijker, af en toe lelijker dan je voor mogelijk houdt. Jammer dat het bijhouden van de drie binnentuintjes wat weinig aandacht krijgt. In vitrines de nieuwe dagboeken van paus Leo Prevost. Naast de uni een boekenzaakje waar de tijd lijkt te hebben stilgestaan: schriften en vulpennen (van het merk Online) te over.
12 MEI Onze treinticket twee uren vervroegen omdat we eerder in Treviso willen zijn, lukt prima. Maar vanwege een storing wordt het tripje in tweeën geknipt: een stuk met de bus en een stuk trein. Ook Treviso is een prachtige stad met als attractie een door de stad kronkelende rivier de Sile. Luigi Bailo is een aardig museum. Ik zie een klassiek beeld dat me aan de discussie over manosphere-gedrag doet denken. Vrouw I vindt het nog wat lastig zich erin te herkennen.
vier stegen, wordt het rustiger. San Marco Plaza is weer druk. De gondeliers, zonder uitzondering strakke boys, doen hun kunstje vanaf € 90,-. De gondels zijn ware praalschuitjes: blinkend zwarte lak met gouden accenten. Op San Marco doen we ons duurste terras ooit, maar dan wel met live muziek. Maar wat een plein! In European Cultural Centre is een expositie ‘Gaza – No Words’ van Palestine Museum US.
14 MEI Conegliano, het eerste stadje waar wat minder over te vertellen valt, het is er rustig, groen, beetje heuvelachtig, fris en enigszins saai. We verblijven in een sporthotel met grastennisbaan, tafeltennis en zwembad. Brrr. We horen over een mogelijke treinstaking volgende week. 15 MEI Half leeuw half vrouw, deze sfinx staat op Piazza Cima van Proseccostad Conegliano.
nedergedaald ter helle, surrealistisch werk en paarden. Bijzonder werk. Per sneltrein naar Vicenzo. In deze stad heerst het 16e euwse werk van architect Palladio. Een eerste wandeling bevestigt ons vermoeden: een prachtstad. Maar waarom die dieselbussen door het stadshart moeten?