WINNERS & LOSERS TOMATENPLANT Als beginnende tomatenteler sta ik versteld: negen tomaatjes aan één takje. En dat zonder supplementen toe te voegen. Een touwtje om uitwaaierende stammetjes, wat extra water, en mijn groene vingers, that’s it. En geen slak te bekennen.

GRUNBERG JOODSE MESSIAS Na 50 pagina’s moet ik de aandrang om het boek weg te leggen weerstaan. Het is een zwartgallig, cynisch boek. Ik probeer te doorgronden waarom AG de hoofdpersoon ‘zoals sommige vrouwen vragen om een verkrachting, zo vragen sommige joden kennelijk om een pogrom.’ (p 35) laat zeggen. Maar eerst deel VI in de Millennium-serie, van D. Lagercrantz verslinden.

LOSERS & WINNERS Het lot van dahlia’s. De door Geertje gedoneerde dahliaknollen, snel een kilo of 100, leggen het veelal af tegen de onvermoeibare grondverbeteraar de slak. Zonder ingrijpen registreer ik gelaten wie dit jaar de winnaar is.

VRIEND van de PLOEG Misschien een bekend beeld: jonge energieke hondstrouwe neef mantelzorgt voor uitgebluste tandeloze stokoude tante, die wat ze ook uitspookt zijn liefste is en blijft. Soms voel ik mij deze neef in relatie tot kunstenaarsvereniging De Ploeg. Ik constateer dat de oude tante, ver over de 100 inmiddels, wordt genegeerd door het officiële circuit en niet krijgt wat haar toekomt terwijl met haar naam tegen de klippen op wordt gekoketteerd en vind, schrijf en zeg daar iets van. Tante, subassertief sinds geboorte, doodsbenauwd dat de genuanceerde en doordachte stemverheffing van neeflief, de pestkop ontstemt, misschien immers dat het volgend jaar wel tot erkenning en acceptatie komt, knikkebolt verder en vraagt haar neef zich wat in te houden.

MATTEO IMBRUNO ORGELCONCERT Via organist Imbruno maak ik kennis met ‘Litaniën’ van de Ned. Componist Jan Welmers. Mijn waardering gaat van ‘zenuwlijersmuziek’ naar indrukwekkend. In een stijve, kale kerkambiance dwalen mijn gedachten zeven keer af naar rockstar/orgelfenomeen Anna Lapwood bij wie het publiek wel joelend uit zijn dak gaat i.p.v. starend naar een superieur mensloos muziekinstrument stiekem in een zakdoekje te knijpen.  Groningen viert ‘Orgelzomer’ met 40 concerten in Martinikerk, Akerk, Nieuwe kerk, Pelstergasthuiskerk en Lutherse kerk. In de provincie Groningen zjn het er 124 concerten Maar Groningen vergeet de bezoeker in te palmen. Alleen al een filmopname van de spelende organist zou voor extra vertier en diverdoatsie zorgen.

GRONINGER MUSEUM / PLOEG Het GM gaat de provincie in. Wat goed! Onderdeel is een fietstocht langs Ploegkunst ‘In het spoor van de Ploeg’. Men bedoelt de oude Ploeg. Huidige Ploegkunstenaars worden zowel door het Groninger museum als door Kunstcentrum Wehe den Hoorn stelselmatig overgeslagen terwijl een enkeling zich meer dan duidelijk ook in het landschap laat zien. Neem Reinier van den Berg (Aduard) die zich geheel in de Ploegtraditie met stalen banken aan het kanaal, een til in Leek, herkenbare landschappen aan fietsenstallingen en landschappelijke schilderkunst verbindt met het Groninger land.

WANDELVIERDAAGSE Een al wat ouder energiek echtpaar realiseert zich op de valreep dat ze volgende week vier logerende wandelaars over de vloer hebben en dat het tijd wordt ingeslepen echtelijke gedragingen, eet-, kleed-, douche-, was- en drinkgewoontes, uitdrukkingen, gebaren aan een tolerantieonderzoekje te onderwerpen.

GARNWERD / VERSTEKELING Als gast vaar ik mee op de ALBATROS (vroeger een beurtschip en daarna garnalenvisser met een 191 PK Cummins) van Groningen naar Garnwerd. De medereizigers varen door naar Zoutkamp na in Garnwerd gegeten te hebben en historisch bijgeschoold te zijn. De tocht wordt georganiseerd door een team van Visserijmuseum Zoutkamp en het MADA (schipper, bootsman/opstapper, twee natuurgidsen van het Groninger Landschap en een gastvrouw). Onderweg worden we gewezen op een fijne selectie waterplanten, vogels, invasieve exoten als bereklauw, Sint Jacobs Kruiskruid, en Japanse Knoop die nog niet de status van Gulden Roede, Vingerhoedskruid, fluitekruid en Vlielandse zegge hebben bereikt en nog in het onkruidstadium voort vegeteren. In het vooronder is een toilet verstopt. Steil trapje afdalen na eerst een moeilijke deur te hebben geopend. Ik vraag de bootsman hoe de afvoer van grijs en zwart water is geregeld. ‘O, zoals op alle pleziervaartuigen.’ Niet dus. Ook hier gaat zwart water direct de plomp in.

WANDEL4DAAGSE GRONINGEN Van ons vierpersoons clubje dat in Groningen mee gaat lopen bereidt één zich zeer serieus voor door de Nijmeegse 4daagse te bewandelen, want daar heb je de grootste kans dat de route wordt ingekort als het 23°-plus is. Onderweg in Nimma brengt hij des pastoors zwarte kas op peil bij een verzameling brandende kaarsen ter herinnering aan de gevallenen.

DE JOODSE MESSIAS ARNON GRUNBERG Als ik lees dat Max Pam ‘De Joodse Messias’ een kwaadaardig boek noemt, denk ik: lezen. Waar komt mijn weerzin tegen G vandaan? Vanwege zijn gekoketteer met Joden. Vanwege het feit dat de Nederlandse pers (op Trouw na?) hem amper serieus neemt door hem onkritisch op te hemelen. Door zijn slechte columns in de Volkskrant. Onze minibieb puilt weer eens uit en ik vind ‘De Joodse Messias’.

AFSCHOTBELEID DUIVEN PROVINCIE Van een bevriende natuurliefhebber krijg ik het SOVON-onderzoek naar duivenoverlast in Groningen onder ogen, waarin het woord afschieten niet voorkomt, maar wel als oplossing het inrichten van duiventillen om zo de duivenstad te monitoren, de zogenaamde Duitse methode. Een citaat: Het weghalen van stadsduiven om lokale overlast binnen een stad te bestrijden, zonder aanvullende maatregelen is niet effectief.

VERKEERSDODEN TOLHEK Misschien, zo fantaseer ik kwamen de mannen (het zijn nooit vrouwen die zich op smalle wegen doodrijden) uit Stad en reden via Dorkwerd, Steentil, Aduarder Voorwerk naar Tolhek, net voor Den Ham. Misschien wezen ze elkaar een jagende buizerd aan. Een geblakerd stuk asfalt, enkele kaartjes en bloemen herinneren aan het ongeluk van afgelopen week. Ons fietsclubje passeert deze plek geregeld. Ik sta letterlijk even stil.

ZUIDHORN – BURUM Deze twee pics opzoeken via Google Lens transporteert je naar Amsterdam en kunstenaar Harber en niet naar een interieurbedrijf in Zuidhorn waar het stuk RVS blikkerend in de voortuin staat. Jezelf erin fotograferen is lastig vanwege de opening. De tweede is niet het Nationaal Monument over Slavernijverleden in 020 maar het kunstwerk Mienskip in Burum, waar in 2018 de 518 inwoners op een plaquette door Heleen Kater werden vereeuwigd. Fietsers zien meer.

ZONDAG Atelier Forma Aktua vraagt zijn vrienden mee te doen aan een groepsexpositie, Zomersalon genaamd. 60 personen nemen de uitdaging aan en leveren elk gemiddeld vier werkjes in. Rijp, groen, figuratief, abstract, ingenieus, lomp, gedetailleerd, fijn, grof, complex, eenvoudig: veel te zien. Allen nodigen trots enkele gasten uit (mijn gasten komen uit Groningen en Den Haag). Kun je nagaan dat het lekker druk was bij de opening. 150 vrolijke koppen, het begrip zondagse kleding krijgt weer invulling, live (piano)muziek, hapjes en drankjes en lekkere ruis op straat.

DINSDAG COA – TOG mismatch Het Centraal Orgaan Asielopvang in Ter Apel loopt bijna dagelijks vol. Vluchtelingen worden dan in bussen vervoerd naar gymzalen in de regio: Stadskanaal, Gieten en meer. Op kampeervereniging Tot Ons Genoegen in Zuidlaren staat een grote werkschuur, van circa 30 x 10 meter leeg. Een en een is twee, denk ik. Deze schuur kan snel worden omgetoverd tot opvanghuis. Veertig bedden, goede WIFI, vijf toiletten, douches, wasmachientje en droger erin en opvangen maar. Ik bied me aan als coördinator. Alleen nog even de gemeente Tynaarlo en de leden van TOG voor de kar spannen. In de gauwigheid leg ik mijn plan nog even voor aan twee schrandere TOG-leden. Voordat ik de gemeente en de vereniging opschud leg ik het plan voor aan het COA. Die zet er een streep door. Ze willen enkel grote opvanglocaties voor 300 personen.

WOENSDAG / EEKHOORN Een kort, als het ware gehaast, hoog krassend, schrapend geluid maakt hij, onze eekhoorn die om half zeven, zeven uur langskomt als ik bijna onhoorbaar fluitend het geluid van een houtduif probeer na te doen. De rillen gravende mol en de verderop tikkende specht zien is haast onmogelijk nu de tuin ultragroen is en bomen vol in het blad zitten. Twee roodborstjes hippen wat rond en houden me in de gaten. Naakt- en huisjesslakken niet, die slepen zich voort en laten een glinsterend spoortje na, dat, was het groter, me aan een oude buurman doet denken, die onophoudelijk zijn lopende neus met een gehandschoende hand depte. Enkel omdat ze Rita heet en me aan Wieringa’s ‘De heilige Rita’ doet denken, zeg ik de aardige overbuurvrouw toe haar wat te zullen helpen met haar door groen overwoekerde lusthof. Na vijf uren ga je kunnen zien dat ik geweest ben, beloof ik d’r.

VRIJDAG / LUSTRUM geveltuinwedstrijd. Onze buurtvereniging zet zich in voor de aanleg van geveltuintjes. De straten vergroenen en verfraaien, ze zijn goed voor de biodiversiteit en, mits groot en als het kan uitgevoerd met bomen, ze verlagen de binnenstedelijke hittesress. Dit jaar wordt voor de vijfde keer ‘het gouden schepje’ uitgereikt. Het eerste jaar was J. P. Rawie de uitreiker, nu hebben we wethouder Wijnja gestrikt. Vaak zijn dat uiterst gezellige bijeenkomsten in het ramvolle café Wolthoorn & co. We hangen dan grote foto’s op van de 30 genomineerde tuintjes, buurtverenigingsleden krijgen groene stickertjes en plakken die op de foto van de beste geveltuin. Foto’s: Hoekstraat, Vischhoek en Noorderhaven.

ZATERDAG / VIJF JAAR STAD Bekenden, vrienden, familie uit dorpen en buitenwijken waar parkeervergunning een vreemd woord is waarschuwden ons vijf jaar geleden voor de binnenstadsperikelen. Geluids- en drugsoverlast zouden ons teveel worden. Zullen we nog zien, dacht ik. De twee plantenbakken voor de deur bleven ongeschonden en staan. Zelfs een vuurrode kalebas die ik uitdagend in de plantenbak legde bleef onaangeroerd. De aan de gevel bevestigde minibieb: onbeschadigd. Afgelopen week spreek ik voor de tweede keer een wildplasser aan. Hij zwaar onder invloed. Met behoorlijke stemverheffing wijs ik hem op het openbare toilet. Als hij agressieve neigingen vertoont fotografeer ik ‘m en zeg dat ik een melding maak. Hij taait af.

HEILIGE RITA van Tommy Wieringa bewijst dat Wieringa ooit de Nobelprijs voor de literatuur verdient. Wat maakt dat Wieringa uitstijgt boven vakbroeders als Grunberg, Buwalda? Lees Joe Speedboot en Heilige Rita en je weet het. Toegankelijk, gebeeldhouwde zinnen, directheid, pakkend. Geen gelaagde opsmuk en dikdoenerij uit misplaatst effectbejag.

KETIKOTI Dat Groningen op de derde plaats staat van steden die profiteerden van de slavernij had ik niet gedacht. De verbinding slavernij en rabiaat racisme is dichterbij dan ik denk. Nog steeds. Daarom: maak er een nationale herdenkingsdag van. Tweede pinksterdag eruit, Ketikoti erin. Met twintig man maken we een slavernijverledenwandeling door Stad. Caylee is onze gids. Begeesterd vertelt ze over de immens grote financiële belangen van stadjers die investeerden in het lijden van zwarte medemensen.

BUURTBBC Verschroeid vlees kan eigenlijk niet meer, maar voor zo’n mooie dronefoto hebben we wat over, zie ze daar zitten, drie handenvol buren in de binnentuin, met sterke verhalen over twee ons ontvallenen, van wie één in Stad wordt geëerd met een gerestaureerde muurschildering, blikken goedkoop venijnig bier, vette gamba’s, en een nijpend gebrek aan flirten op het scherpst van de snede en altijd weer die gekmakende spijt achteraf…

JULIA tovert het grasperk aan Reitemakersrijge in een feeëriek plaatje met wit(te bloemen) op groen. Geen lelies maar bosanemonen, een eindexamenproject van eindexamenstudent Julia (Polen) die vier jaar gelden in Groningen neerstreek en die na straks een gap-year haar ‘Fine Art’studie in de Randstad wil voortzetten

AS YOU LIKE IT van William Shakespeare zorgt voor een volle bak in Diever. Volgens het programmaboekje een vrolijke genderchaos. Een heerlijke hilarische klucht waarin personages even eenvoudig van geslacht als van kostuum wisselen. Dit jaar met een indrukwekkende het bos voorstellende houten constructie rond het theater, een knetterende brommer, extra merels in de bomen, perfect geluid/licht, supermooie kostuums en eersteklas acteurs.

OOSTERKERK Als vijftienjarige zat ik in de jeugddienstcommissie van de hervormde en gereformeerde kerk in Kollum. Ik deed de communicatie en om op te vallen plaatste ik eens een advertentie omgekeerd in de Kollumer Krant. Vooraf voelden we de dominee aan de tand in geanimeerde discussies over de vraag hoe je in enkele dagen de Arke Noachs met miljoenen dieren vulde en hoe dan zat met de afvoer van de miljoenen kilo’s mest, het onnut van de besnijdenis en de vraag wat de uitdrukking ‘een man en een vrouw worden één vlees’ betekende. Slager Zeldenrust, vleeskenner bij uitstek, was onze begeleider. Israël was nog het beloofde land en kolonialisme een deugd. Als je toen het woord genocide hoorde dacht iedereen aan de Turken en Armeniërs. We deden de collecte en mochten achteraf in Pro Rege de opbrengst tellen en negeerden sneren van meester Meindertsma over geld tellende Farizeeërs. Nu woon ik de begrafenis bij van een goede bekende uit mijn jeugd. Zijn shantykoor zingt en een bridgekameraad speelt voor dominee. Als ik uitgekeken ben op de verrukkelijk vuurrode gelnagels van mijn buurvrouw bestudeer ik de brandende lamp die ook niet misstaat in het hogere segment paaldansclub of in de hal van het ABN-hoofdkantoor. Uit volle borst meezingend met de liederen over met heerlijkheden (in plaats van gif) beklede leliën voel ik me als een tot het veganisme bekeerde die geniet van de geur van gebakken spekjes.

BOLSHUIZEN Wandelend vanuit Ezinge passeer je uitgestrekte landerijen, een omgekeerde vlag bij Oostum van een boer die, opgestookt door de BBB, vindt dat er nog meer subsidie naar de landbouw moet en gehuchtjes. Ingeklemd tussen Schifpot en Brillerij ligt Bolshuizen aan het Aduarderdiep met twee boerderijen. In Appgroepjes kent slechts één gast (fietser natuurlijk) Bolshuizen.

UIT DE KAST Atelier Forma Aktua organiseert een laagdrempelige expositie van 8 juli t/m 16 augustus, Zomersalon genaamd. Okee, denk ik, daar doe ik graag een keer aan mee. Ik zoek vijf schilderijtjes bij elkaar, geef ze een bijpassende naam en bedenk een vraagprijs. Klinkt gemakkelijker dan het is. De namen zijn: ‘Figelaaiern’, ‘Vrouw I’, ‘Stuudzje’, ‘100 intermezzi’ en ‘Allegro ma non troppo’. Die laatste naam ‘snel, maar ook weer niet te’ dekt ook mijn gehele inzending. De prijzen: € 99,- € 1.000,- € 66,- en nog twee keer € 99,-. Waarom die uitschieter naar 1K? Het gaat om een verkoopexpo en de afko NTK bij ‘Vrouw I’ werd niet geaccepteerd. Ook mijn voorstel om de bedragen in drie maandelijkse bedragen af te laten rekenen is onmogelijk. Ik realiseer me goed dat meedoen een vorm van ‘uit de kast komen is’. Mijn obsessief-compulsieve geometrische fase herkende ik na een toevallige kennismaking met Gerhard Richter die meer dan een decennium aaneen blokjes schilderde.

UROLOGIE Dat alle mannen mèt maar niet alle áán prostaatkanker doodgaan is een geruststellend idee. Een verhoogde psa kan wijzen op een vergrote prostaat, een ontsteking of een kankervorm. Mijn behandelend specialist, nou ja, een ANIOS, een basisarts met een passie voor oudemannenkwalen denk ik, glimlacht wat als ze merkt dat ik mijn huiswerk gemaakt heb. Ik lijd aan een milde vergroting en ze wil me weer zien over een half jaar. Hmmm. Vrouw I houdt me tegen als ik hier de echofoto wil posten. Ik vergeet ANIOS te vragen of ze de, voor mij nog onvindbare, passage over prostaat melken kent in een boek van Maarten ’t Hart.

‘GEVERFDE VOGEL’ VAN KOSINSKI Even weer een boek uit de oude doos lezen, denk ik, en ik kom bij ‘Geverfde vogel’ van Jerzy K. uit dat ik als twintigjarige voor ’t eerst las. Het was een spraakmakend en destijds controversieel boek en werd in 1966 met een lovende pers ontvangen en telde al snel 15 drukken. Sodomie, massaverkrachtingen, horror, racisme, rabiaat antisemitisme, hekserij. De zwartharige jonge hoofdpersoon krijgt een zware jeugd in de door animalistische duivels en demonen beheerste Poolse wouden eind 30 begin 40 vorige eeuw. Een bijzonder boeiend boek. Dat de Poolse plattelandbewoners het werk minder waardeerden laat zich raden.

MRI-SCAN KNIE Je bent 70 en je knie is wat gevoelig, nog lang geen schurende krgggg-geluiden, gewoon wat, eeh, gevoelig. Paracetamolletje, ibuprofinnetje, moderne bamboe knee brace (zeg nooit steunkous) en klaar. Je wens mee te doen aan wandel4daagse leidt je naar het wittejassenwoud. Het alledaagse begrip slijtage wordt na de MRI-scan in je dossier in extenso & onheilspellend verwoord: Graad 4 chondropathie (= tot op het bot versleten kraakbeen), degeneratie (= slijtage) meniscus en Bakerse cyste (= zwelling met vocht). En dan nog wat doorgemaakte partiële ruptuur (= scheurtje) voorste kruisband. Maar niks over de wandel4daagse.

MADELIEF Op het superuitgestrekte terrein van de Lentis-kliniek in Zuidlaren kom je een keur aan beeldende kunst tegen. Ik zie ‘Madelief’ van Marion Piersma, een zonnende vrouw die bijna uitbehandeld is: tot op de laatste vezel uitgerust en hersteld, maar nog niet zo dat ze de kijker aan durft te kijken.

MAANDAG Omdat je de meeste wandelpaden in Stad wel kent bedenk je iets nieuws: je pakt de bus, stapt uit op de gewenste afstand en wandelt terug. Moet je natuurlijk wel een goede bus pakken. Mijn bus slaat dorpen en gehuchten over als de VVD de spreidingswet en gaat in één streep naar Assen. Via Vries kuier ik naar Zuidlaren. Mijn knie die deze week een MRI-scan krijgt en ik kunnen de 11,2 kms aan.

DINSDAG Zoals alle zeventigplussers hele delen van Koot en Bie uit hun hoofd kennen, zo weten ze ook alles van psa-waarden. Ik herlees ‘Prostatitis’ uit ‘Veertig’ van Kees van Kooten en vraag advies aan mijn beste kameraden: wat te doen? Bloedonderzoek wijst een 40% hogere waarde aan dan de bovenwaarde. Het risico van prostaatonderzoek is dat witte jassen je meesleuren in overbodige onderzoeken. Ik besluit deze keer te luisteren naar Kees, Rob en Ted. Op naar de uroloog. Maarre, ik leer ook dat in Nederland de psa-bovenwaarde in 2014 met 25 % naar beneden is bijgesteld. Enne, de vermaarde Amerikaanse Mayo Clinic gebruikt een bovenwaarde voor 70-plussers die meer dan twee keer hoger is dan die ik op mijn Certe-formulier zie. Hmm. Opmerkelijk.

WOENSDAG Na drie weken (duurzaam, avontuurlijk, cultureel, veelzijdig, verrassend en gerieflijk) treinen in Italië vraagt Treinreisorganisator www.Opreis.nl me een review te schrijven. Ik ontvang een fijn boek en zie, nadenkend over volgend jaar, dat wel Corsica maar Slovenië niet hun hun pakket zit. Interessant hoe onze vakantievoorliefde is gekanteld van platteland naar steden. Kon het vroeger niet ruraal genoeg zijn, nu willen we reuring, cultuur en variatie. Een soort weerspiegeling van ons woon- en leefklimaat. Van een dorp of buitenwijk verhuisden we naar een stadscentrum. Van droog, traag, rustig, ruim en saai naar levendig, vrolijk, lekker en sappig, een beetje zoals we meer van de pizzakern dan van de dikke taaie droge korst houden. Een datsja in Zuidlaren zorgt voor een soepele adaptatie.

DONDERDAG Op mijn Giant compenseer ik mijn vertrek uit de provincie en geniet volleteuggewijs in vliegende vaart van een van de mooiste natuurgebieden nabij Stad: de Onlanden. Ondanks de nare naam blijven vogelaars en fotografen proberen de visarend te spotten. Fietsers verlagen hun tempi omdat de werkelijk wonderschone natuur imponeert. Het benadert Friese vergezichten, maar dan zonder kerktorens en staande masten. Ik stop voor een kunstwerk dat uit drie hoge houten stoelen bestaat.

VRIJDAG Zo’n vijftig leden, 10 mannen en 40 vrouwen, van kunstenaarsvereniging AKKA (geslaagden van de Klassieke Academie in Groningen) tonen werk in de A-kerk. Van € 25,- tot € 3.000,-. Gevarieerd, degelijk, traditioneel, klassiek, met enkele uitschieters. De A-kerk bewijst eens te meer dat kerken het vege lijf kunnen redden als ze meegaan met de tijd en buiten de schrale religieuze oevers treden. En niemand die over de penis op ‘The electric detective’ van Ferenc Erdok struikelt.

ZONDAGMORGEN De 26 fietsers verdelen zich in twee groepen. Onze groep bestaat uit drie mannen van gemiddeld 73 en tien (veel jongere) vrouwen, schaatsers, skeeleraars en hardlopers. We doen 62 kms door noordwest-Groningen vanuit de nieuwe Spaaklocatie aan het Hoendiep. Als ik geen kopwerk doe houd ik het goed vol. Langs het Reitdiep, de herstelde Dokwerderderbrug over, Steentil, Tolhek, Den Ham en andere feeërieke gehuchten komen we aan in Zoutkamp voor twee minuten rust, een banaantje en een blik op de haven.

ZONDAGMIDDAG Klassieke poëzie ontmoet, op ‘versmeltende verbinding’ jagend, rap en hiphop. Zondagmiddag om 15.00 uur zit het museumcafé ramvol. Dasha, Riley, Just Ron, Hiphoppers en rappers, hebben, daartoe aangestoken door Anne Boorsma, teksten van J. P. Rawie gebruikt voor hun taalspecialisme: met een zeker ritme, vaart, en dynamiek teksten, woorden, flarden via een microfoon versterkt en met vlotte bewegingen ten gehore brengen. De haperende geluidsinstallatie en een om de paar seconden piepend en krakend openende automatische buitendeur verbeelden de situatie van het GM: gastvrij op zijn zuinigst. Het overwegend seniore publiek is onder de indruk van deze ultieme verbindingspoging, L noemt het schattig. Het bijna feestvarken, Rawie wordt morgen 75, zit in zijn beste pak aan een lange tafel met officials alles bereidwillig, onverstoord en soms glimmend als een opgewreven goudreinet, aan te horen. Hij is zodanig onder de indruk dat hij vergeet een dankwoordje aan de performers uit te spreken.

MAANDAG Gelato bestellen bij een gelateria, opscheppen over prestaties, uitleggen hoe de fiscus werkt, misdaad melden, inpakken voor een reis, pijnsymptomen beschrijven: willekeurige lesonderwerpen van DuoLingo. Niets vanuit grammaticale begrippen maar alles vanuit concrete omstandigheden. Ongemerkt leer ik iets over de futuro, de conditionalis en (veel) meer.

DINSDAG Italië komt dichterbij. Van 1 – 21 mei treinen we naar en door het noorden van wat ik Meloniland ben gaan noemen. Na Monaco (München) Bologna, Parma, Modena, Ravenna, Ferrara, Padova, Treviso, Conegliano, Vicenza en Verona. Mor vandoag eerst nog even bieproaten met K terwijl voor de RUG een ijsproject wordt uitgevoerd.

WOENSDAG Met T gewandeld rond Gieten. Ouwe verhalen opgerakeld, elkaar bijna altijd gelijk gegeven, de boerderij van boerin Agnes voorbijgelopen, de merites van openbaar onderwijs, info over de paus en de verderfelijke rol van oorlogsmisdaden uitvoerende en goedpratende Amerika en Israël uitgewisseld en bijna geconcludeerd dat als je religies maar achter de (voor)deur houdt veel wereldproblemen zouden oplossen. Dat mijn fiere, vlotte, zekere, gezwinde pas allengs wat aan stabiliteit inboet zal aan de genen liggen en baart me zorgen maar neem ik voor lief.

DONDERDAG Yessss, de gemeente kent onze buurtvereniging een bescheiden subsidie toe voor een wandelproject in/rond het A-Kwartier, startend vanaf de week van de biodiverse duurzaamheid eind mei. Kunst langs de singels, Geveltuinen, Noorderplantsoen, Stadspark en Metamorfosen, schilderijen van een particuliere Ovidius- en beeldendekunstliefhebber.

VRIJDAG De Ruach-tentoonstelling in de A-kerk is als een boek van Buwalda, je moet moeite doen om waardering voor het werk te voelen. Ik zie bijzonder werk van Arno Kramer, lees in een bijschrift met een extreem hoog flauwekulgehalte dat het ongrijpbare wordt verbeeld. Sja. Toch kijk ik geboeid naar het werk dat van onheilspellend zwart met een  perspectivistische lenigheid die doorgaans enkel aan verzonnen goden en drankorgels is voorbehouden via zwarte raven naar compulsief-obsessief kinderlijk getekende kleurige rondingen gaat boven eenvoudig getrokken lijnenwerk.

VRIJDAGAVOND Kernenergie- en Waddendeskundige, milieuactivist, vleermuisexpert Klarissa Nienhuys begeleidt een vleermuisexcursie naar/door het Noorderplantsoen. We zien en horen enkele van de twaalf in Groningen voorkomende vleermuissoorten. Interessant. Bijzonder. Leerzaam.

08.30 Na vijf kwartieren DuoLingo Italiaans, op de 69^e dag ook met leesopdrachtjes, stap ik naar buiten. In een uitbundige voorjaarszon. Mijn handen vol met afval voor de ondergrondse container en een nog lege boodschappentas groet ik A. Ze laat zich op een krukje voor d’r atelier koesteren door de zon. In de geveltuin van T doet de Wisteria haar best weer de meest gefotografeerde klimmer van Stad te worden. Ik denk nog wat na over het nieuws dat mijn leeftijdscategorie de meeste verkeersdoden oplevert.

08.35 Naast de vuilcontainer ligt een buikige afzenderloze dunne plastic zak die ik ook dump. Wat een lekkere dag ligt voor me. In de statistieken heet ik ‘een fietsende oude man’. Met de groenteman neem ik de nieuwe Schjif van Vijf door. Minder vlees en meer peulvruchten. Bij Stadsakker koop ik vijf pootaardappelen, Valencia’s.

11.00 Naar L voor de mondhygiënecheck. Tandarts J vult een gat in de markt: Dental Academy. Hij herstelt een gaatje in een kroon. Het minieme vier jaar oude vullinkje verbergt een opening naar een schroefje in het implantaat, zo kan hij er altijd bij. ‘k Vraag me af of dit onder de garantie valt.

14.00 Met C een terrasje in Stad, voorafgaand aan een Gronings uurtje in het SpraakLab van de RUG: Koffie & Keuvel, waar twee promovenda’s klaar zitten om met ons in de één na mooiste regiotaal te praten. Ik glimlach om de immense, schier oneindige, faciliteiten op de uni voor promotiegasten. Waar zijn de andere deelnemers van de cursussen Gronings die we afrondden? De in bescheidenheid en inertie verzuipende instituten die de Groningse lessen aanbieden doen niets om de leergierige cursisten voor te lichten over streektaalgerelateeerde events. Tuurlijk zijn die er: in het A-Theater Gronings toneel of muziek, in Hoogezand de dag van het Gronings, Meertmoand Toalmoand. Dat doen ze in Friesland anders, weet ik. Ik ga ze helpen en voeg om

17.00 de daad bij het woord en pak mijn oude e-mailbestanden erbij en zend een uitnodiging naar de lesgroepen uit 2025 en 2023. Het spijt me te horen dat er inmiddels een cursuslid uit de tijd is gekomen. Verrek, denk ik, toch geen fietsongeluk? Ook reageert mijn lesbuurmeisje K, een vrouw die ik in een splitsecond voor mijn ogen tover, niet voor niks zat ze in mijn TopTwee.

17.45 Ik ken inmiddels enkele mensen met NAH (niet aangeboren hersenletsel) en ik vraag me af of ik op mijn Gazelle een helm moet gaan dragen.

18.00 Teruglopend van de brievenbus waar ik een kaart naar een achterneef post, zie ik H, een Ludemafilmgroepslid en tevens groenwerker in de Biotoop te Haren. Met H kan ik altijd lekker lachen. We bulderen wat af. Hij schenkt me dahliaknollen en Hop-scheuten. De hopstekken komen van een groep kunstenaars uit Westerhavenstraat die er een prachtig kunstproject aan koppelen. Als ik vertel H over mijn mondhygiënecheck, zegt hij invoelend: ‘Ach ja, alles trekt terug,’ en vergeet ‘m voor Pillion uit te nodigen.

ZATERDAG De Italiaanse film La Grazia toont het lege, eenzame leven van il Presidente. Hij lijdt onder vermeend overspel van zijn overleden vrouw maar als hij er ultimamente achter komt dat zijn liefdesrivaal een vrouw is treedt ontspanning in. Leuke film. Thema’s euthanasie en gratieverzoeken spelen een grote rol. Vervreemdende elementen: een zwarte paus, een prominente rol voor rapmuziek, een robothond die voor de parade uit door de stad loopt. Voor beginnende studenten Italiaans una festa del linguaggio.

ZONDAG De Urban Trail Run, een run door de stad, niet alleen over/langs hotspots maar er ook dwars doorheen. Er doen 4.500 lopers mee. Het erachter liggende goede doel is het KWF. Kanker, overvalt één van de twee Nederlanders. Een fraai onderdeel: de museumtuin in het A-Kwartier.

MAANDAG Mooi weer, weinig wind, ideaal fietsweer. Het wordt zuidelijk, richting Tynaarlo en Vries. Na de voorjaarsbeurt (mijn Giant TCR kreeg een nieuwe ketting, cassette en voorblad) rijdt-ie weer als ‘n zon. Anders dan de gemiddelde autozaak heeft de fietshersteller enkele dagen nodig voor het bestellen van onderdelen.

DINSDAG Anders dan Den Haag waar de bedenkelijke cliëntilistische politiek van Ries de Mos een fikse verkiezingswinst haalde, levert de leidende partij in Groningen enkele zetels in. De wijkwethouder binnenstad alias eerste loco (V) haalt meer stemmen dan de lijsttrekker (M). Onze buurtvereniging wil redelijk zijn en blijven overleggen. We dienen een lijst met twintig vragen/bespreekpunten in voor het periodieke overleg. Verkeer, veiligheid, herstel Visserbrug, groen en beheer en het Museum aan de A. Vorige week hadden we onze vijfde (en laatste) buurtinloop met een lezing over vleermuizen in Stad. In mei organiseren we een culinaire zwerftocht langs acht restaurants. De activisten onder ons lezen over steden die de strijd tegen peukenverontreiniging willen aanbinden. Groningen gaat ’t ondersteunen.

WOENSDAG Talencursus DuoLingo is krek wat voor mij. Dagelijks doe ik een hoofdstuk Italiaans. D.w.z. 19 oefeningetjes van elk 17 woorden of (delen van) zinnen: vertalen, nazeggen, invullen. Samen dus 323. Ogni giorno. Het algoritme tovert me inspanningen van medestudenten voor. Of ze echt zijn? Geen idee. Je kunt promoveren van parel naar ametist naar diamant. Per dag zijn ‘juwelen’ te verdienen. Je dagelijkse en/of wekelijkse inspanningen, met promotie- en degradatiezone, worden bijgehouden en getoond. Na de films Gioia Mia, La Grazia, kijk ik uit naar Il Conformista uit 1970 van Bertolucci.

DONDERDAG Ons campingavontuur te Sleen leverde enkele goede vrienden op. Op bezoek bij twee in Meppen leren we dat bosperceeltjes te koop zijn, voor de prijs van vier viooltjes op de markt per m2 . Veertig jaar geleden in trek bij allesbranderfetisjisten of boeren op zoek naar geriefhout voor hekken, afrasteringspaaltjes of ruige stalvegers.

VRIJDAG De 107-jarige voetbalvereniging krijgt een tentoonstelling in een dorpshuis ergens in Ommelaand. Je gaat kijken en ziet dat de laatste 50 jaar zijn overgeslagen. Er hangen foto’s van voetballers van andere clubs. Daar doet Kunstcentrum De Ploeg in Wehe den Hoorn me aan denken. Wel hedendaagse kunstenaars (met, zeker prachtig werk, o.a. van M. Buter, Oostwand Grote Markt vanuit reuzenradperspectief)) maar nietsnadaniente van huidige Ploegleden. Raar, toch? De psycholoog spreekt van passieve agressie.

ZATERDAG De laatste repetitie voor ons Grootkoorconcert. Groningen is de grootste deelnemer van het land met, schat ik 130 zangers. Het goede doel is De Zonnebloem.