Matthäus Passion, semi-scenisch door het Luthers Bach Ensemble

Groningen, maart 2024. Als Trouw en Dagblad van het Noorden de Matthäus Passion van het Luthers Bach Ensemble *****  geven, denk ik altijd: dat zullen we meemaken. Deze keer ruilt Groningen de Akerk in voor de Martinikerk. Groter. Maar beter? Komt de muziek, om met Trouw te spreken, dichterbij dan ooit? Het wordt een schitterende avond. Bloedmooie aria’s en recitatieven. Koralenkippenvel. Prima solisten. Puik jongenskoor. Waar blijven de meisjes? Omdat we Eva Harmuthova (hobo & blokfluit) en Roberto Bando (traverso & blokfluit) over de vloer hebben, speciale aandacht voor beide neusjes van de zalm.

Wat deze MP speciaal maakt is het semi-scenische karakter. Geen stijve, zwarte uitdossing maar alledaagse kloffies. Theater. Beweeglijkheid. Zangers, zowel het koor als de solisten, kijken het publiek aan. De Roder jongens zingen helder en spatzuiver. En iedereen zingt alles uit het hoofd. ‘Nu de musici en de dirigent nog,’ hoor je inde pauze fluisterend denken. Dirigent Tymen Jan Bronda is, vaak enkel met zijn wijsvinger, wenkbrauw, een plukje aan de baard en glimlach dirigerend, hard op weg; nog even en ook hij kan thuisblijven.

Deze uitvoering komt gelijk in mijn Top-V. Vaak de MP bezoeken levert vanzelf een lijstje op. Daarin: een Friese uitvoering in Drachten. Eén met en van Jan Rot in Aalden. Die van het CMT in Coevorden omdat het allemaal superjonge musici zijn. De LBE-versie vorig jaar in de Groningse Akerk. En, ik geef toe, die van het LBE dit jaar ook. Geweldig, ondanks de in de pauze regerende en tuchtende Calvijn: geen wijn en bier maar thee en koffie in een ijskoud decor.

Wat mij raakt in deze muziek is de intensiteit, het magische, tijdloze van meester Bach. Wat Joost Klein met ‘Europapa’ bij zijn doelgroep presteert, doet Bach via de Matthäus Passion met mij. Het verhaal, bijgehouden door de evangelist kan me, excusez les mots, gestolen worden. Het zijn vooral de superieure koralen die, in mijn kindertijd op mijn harde schijf geëtst, me raken. Beroeren, ja. Ontroeren, neeuh.

Toch nog even naar het verhaal. Verraad. Dood en verderf. Doodsangst. Bedrog. Vergeving. Rechtvaardigheid. Straf door kruisiging. Lijden met een doornenkroon. De functie van het geweten. De bekende themata zinderen door de Martini. Elke zin katapulteert me 4.500 km oostwaarts. We weten inmiddels allemaal wat religies aanrichten:  ‘Mir hat die Welt trüglich gericht’ mit Lügen und mit falschem G’dicht, viel Netz und heimlich Stricke.’