Özcan Akyol

Elke waarheid heeft vele gezichten. In de Volkskrant van 2 januari 2014 schrijft Özcan Akyol dat geweld langs en binnen de lijnen van amateurvoetbalwedstrijden wordt veroorzaakt door ‘moedwillige sabotage van clubscheidsrechters’ en door ‘het slappe optreden van veel clubbesturen’. Bestuursleden zouden zelfs agressie en onsportiviteit cultiveren (sic). Dat is een gemakkelijke redenering. Akyol gaat voorbij aan de eigen verantwoordelijkheid van sporters. Een Fries spreekwoord luidt: ‘Je moet horen wie het zegt.’ Eens kijken wie hier aan het woord is. Akyol is auteur van Eus, een roman die overloopt van agressie tegen meisjes, vrouwen, onderwijzers/leraren, politie, werkgevers, reisleiders, buren, winkeliers, ambtenaren; de lijst is niet uitputtend. Het boek wordt een schelmenroman genoemd. Enkele citaten aangaande sportactiviteiten:
– p 51: “Met de zware ballen torpedeerden wij het andere geslacht. Ze moesten kapot. De meisjes smeekten om genade, maar wij waren doof voor hun smeekbedes.” “…één meisje raakte ik zelfs pontificaal in haar gezicht … dat het bloed uit haar snavel liep. Een tand had zich door haar lip geboord. …Kreupelend ging ze richting de uitgang.“ Met een uit de jatten van Ömer gegriste basketbal werd het meisje nogmaals gevloerd. “Nu krijste ze zo hard…” Enz.
– p.88: “Kareltje rochelde de tegenstander in zijn gezicht, onze aanvoerder deelde een elleboogstoot uit … Hij raakte de beste speler van die kakkers pontificaal op zijn rug.”
Het eerste citaat betreft een gymles, het tweede een voetbalwedstrijd.
Uiteraard is de auteur niet gelijk aan zijn romanpersonages. Maar romans worden gelezen. Lezers worden beïnvloed. En zeiden Tommy Wierenga en Maarten van Rossem (bij de presentatie van Arjen Lubachs ’IV’) niet al dat alles wat een schrijver schrijft autobiografisch is?
Akyol creëert in zijn boek een agressieve sfeer jegens spelleiders, toezichthouders, regelhandhavers. En het was in zo’n sfeer dat scheidsrechter Richard van Nieuwenhuizen in december 2012 werd doodgeschopt door vandalen. Tijdens een voetbalwedstrijd.

In uitzendingen van DWDD (29 oktober 2012) en Pauw & Witteman (18 februari 2013) werd de schrijver een kritiekloos podium geboden. Uitgebreid kon hij zijn boek promoten. Via e-mail heb ik geprobeerd te achterhalen of Van Nieuwkerk en Pauw & Witteman het boek van Akyol (helemaal) zelf hebben gelezen, of het aan hun redacties hebben overgelaten. Ik ontving geen antwoord.