Groningen, februari 2026. 1500 bezoekers in MartiniPlaza. Op advies van een vriend (voor vrienden doe je alles) gaan we naar Foxtrot, een musical geschreven door Annie M. G. Schmidt en met muziek van Bannink. De auteur van vreselijk rolbevestigende (jeugd)literatuur ontpopt zich als schrijver van messcherpe teksten. Plaats het allemaal even in de beschreven tijd, 1936, en verwonder je over de thematiek die gedeeltelijk nu nog steeds geldt.
Het wordt een waar feest. De (bij vlagen jazzy) muziek, achter de spelers zit een orkest dat de sterren van de hemel speelt, de dans van mannen en vrouwen die bewegen alsof ze van elastiek zijn, videoprojecties, lichteffecten, een en al energie, snelheid, kracht en wervels. Prachtig gezongen en zoveel te zien dat de verhaallijn me soms ontgaat. Schitterende kostuums, supermooie decors, prachtig licht, snelle changementen. De zaal is aan de warme kant, aangepast aan het seniorenbezoek? Opvallend in de pauze enkele zichtbare EHBO’ers.
Het indrukwekkendste kijkdeel is de projectie van oorlogsfragmenten, compleet met confronterende hakenkruisen en de dreigende stem van Hitler. Metershoge panelen en ingenieuze trapconstructies schuiven of worden geschoven en lichten op. De Duitse dreiging en de Nederlandse struisvogelpraktijk is bijna voelbaar en de machtswellust van toen is parallel aan die van nu, Amerika is als Duitsland en de houding van Nederland is even afwachtend en onderdanig.
We zien het leven van A.M. G. Schmidt via dorpsmeisje Josien uit Klaaswaal dat in een Amsterdams pension komt met allemaal artiesten en zwanger raakt van de vriend van de homoseksuele Jules. Haar plattelandsvriendje wordt als een harkerig bewegend en sprekend manneke neergezet. Paniek in de tent. De beschreven abortuspraktijken van destijds hebben we nu wel achter de rug maar de schaamte en achterstelling van vrouwen bepaald niet.
Het dunne, lekker moraliserende verhaal wordt, telkens als het spannend wordt, onderbroken door zang en dans. We horen zeker dertig liedjes, alle spatzuiver en loeiduidelijk gezongen. En alles met een gemeende lach.
De oorlog, werkloosheid, relationele gevoeligheden, economische depressie, de tegenstelling stad – platteland, illegale abortuspraktijken vliegen je om de oren. Het fijnste en luidste applaus volgt op het gevoelige lied over homodiscriminatie, provinciale FC’s kunnen het moeiteloos ten gehore brengen.