Peter Middendorp ‘De kant van Ada’ (2024)

Het (prachtig vormgegeven) boekje (met de afmetingen van een zakreisgids) ‘De kant van Ada’ doorbladerend valt gelijk de hoeveelheid wit op. Een uiterst karig aantal woorden per pagina, gemiddeld 150, dat zijn dimensies die je bij poëzie tegenkomt. Het lijkt erop alsof de uitgever zich nog heeft verrekend met het aantal pagina’s, want aan het eind van het boek vind je nog blanco pagina’s, alsof lezers aantekeningen kwijt willen. Meer een novelle dus dan een roman. Het boek is ingenieus ingedeeld en telt 21 hoofdstukjes, met een ‘Voor’ en een ‘Na’. Het punt-leesteken  wordt spaarzaam gebruikt en het lijkt alsof er een omslag om het boek zit, die slechts een derde van  een vrouwenhoofd toont, maar dat is maar schijn. Wat ook onduidelijk is voor Ada: ben ik slachtoffer of medeschuldige?

Middendorp betoont zich een stilist van de bovenste plank: prachtige zinnen, op het poëtische af: ‘En al dat weten, van al die jaren, donderde in één klap in me neer’. Beschreven wordt de innerlijke gedachtenwereld van Ada, vrouw van Tille Storkema, de moordenaar van Rosalinde (in het echt Marianna Vaatstra). Het boek laat zich lezen als een soort vervolg van ‘Jij bent van mij’ uit 2018 waarin boer Tille Storkema centraal staat, zij het dat de vorm enorm verschilt.

‘De kant van Ada’ toont de tragiek van de vrouw achter de man achter de boer achter de moordenaar. Het boek roept veel vragen op: heeft het misbruik in Ada’s jeugd en haar lichamelijke uitverkoop aan jongens achter het fietsenhok met de daad van haar man te maken? Heeft zij een vermoeden van de moord gehad? Erger nog: ervan geweten? Wat is de (veranderende) rol van de plattelandsgemeenschap, de verdachtmakingen gericht aan het AZC in de buurt? Waarom trouwt dochter Suze met de eerste de beste (Freddy)?

De boeken ‘De kant van Ada’ en ‘Jij bent van mij’ intrigeren mij zeer omdat ik uit die streek kom. Ik ken de boerderij van Storkema (in Oudwoude). Ik ken de weg waarlangs Marianne Vaatstra werd vermoord (nabij Veenklooster). Ik ken het dorp (Kollum) waar de protesten tegen het AZC (aan de Trekweg) vorm kregen, waar de burgemeester bij een protestdemonstratie tegen immigranten, onder de tafel in het dorpshuis kroop. Van het boek is een toneelstuk in de maak.